Ferâiz Hesaplama عِلْمُ الفَرَائِض
Vefat edenin yakınlarını girin; miras payları İslâm miras hukukuna göre — farz sahipleri, asabe, hacb, avliyye, reddiyye ve meşhur özel meseleler dâhil — adım adım gerekçesiyle hesaplansın. Dört mezhebe göre hesap yapılabilir; varsayılan Hanefî mezhebidir.
Mezhep
Vefat Eden
Tereke (isteğe bağlı)
Gelişmiş vasiyet (çoklu · muhâsasa · icâzet · vârise/vâcib)
Birden çok vasiyet girin (tutar ya da "1/3" gibi kesir; borç sonrası kalandan). Toplam 1/3'ü aşarsa ve icâzet yoksa muhâsasa (istek oranında kısıtlama) uygulanır. Vârise = vârise vasiyet (icâzetsiz geçersiz), Vâcib = zimmetteki borç-vasiyet (öncelikli). Bu bölüm doldurulursa yukarıdaki tek "Vasiyet" alanı yok sayılır.
Vârisler
Zevi'l-erhâm — uzak akrabalar (yalnız farz sahibi ve asabe yoksa)
Zevi'l-erhâm, ölenin ne farz sahibi (eş hariç) ne de asabe vârisi kaldığında devreye girer: kız evladın çocukları, kız kardeş çocukları / kardeş kızları, hala, dayı, teyze, ana-bir amca, amca kızı, ananın babası gibi akrabalar. Hanefî ehl-i karâbe usûlü uygulanır. Yukarıda bir farz sahibi veya asabe girilmişse bu kişiler pay almaz.
Dikkat: erkek kardeşin OĞULLARI burada değil, yukarıdaki “Yeğenler & Amcalar” bölümündedir (onlar asabedir). Burada yalnız kız kardeşin çocukları, erkek kardeşin kızları ve ana-bir kardeşin çocukları yer alır.
Özel durumlar (cenin · hunsâ · mefkūd · münâsahât · kanun)
Belirsizlik hâllerinde (doğmamış cenin, cinsiyeti belirsiz hunsâ, kayıp mefkūd) vârislere garanti en az payları verilir; kalan, durum netleşene dek tevkif (bekletilir). Münâsahât = tereke bölünmeden ölen vârisin zincirleme mirası. Kanun Modu (vâcib vasiyet) klasik fıkıhta yoktur, modern kanundur.
Sonuç DetaylıMuhtasar
| Vâris | Yüzde | Sehim | Tutar | Gerekçe |
|---|