I. Klasik Kıraat Eserleri (4–9. yy hicrî)
es-Sebʿa fi'l-Kırâât
İbn Mücâhid (Ahmed b. Mûsâ et-Temîmî) — vef. 324/936
Yedi kıraatin kanonlaşmasındaki temel eser.
et-Teysîr fi'l-Kırââti's-Sebʿ
Ebû Amr ed-Dânî (Osman b. Saʿîd) — vef. 444/1052
Şâtıbiyye'nin kaynak metni.
Câmiʿu'l-Beyân fi'l-Kırââti's-Sebʿi'l-Meşhûra
Ebû Amr ed-Dânî — vef. 444/1052
Yedi mütevatir kıraatin kapsamlı usûl ve ferş ansiklopedisi; et-Teysîr'in genişletilmiş hâli.
el-Urcûzetü'l-Münebbihe ʿalâ Esmâʾi'l-Kurrâʾ ve'r-Ruvât
Ebû Amr ed-Dânî — vef. 444/1052
2600 beyitlik manzûme; kıraat usulü ve tecvid.
el-Hücce fi'l-Kırââti's-Sebʿ
İbn Hâleveyh (el-Hüseyin b. Ahmed) — vef. 370/980
Yedi imamın farklı okuyuşlarının dilbilim ve nahiv açısından gerekçelendirilmesi.
İʿrâbu'l-Kırââti's-Sebʿ ve ʿİleluhâ
İbn Hâleveyh — vef. 370/980
Yedi kıraat farklılıklarının nahiv ve sarf yönünden cümle-cümle iʿrâb tahlili.
el-Hücce fî ʿİleli'l-Kırââti's-Sebʿ
Ebû Alî el-Fârisî (el-Hasen b. Ahmed) — vef. 377/987
Yedi kıraatin nahiv illetlerini en geniş şekilde ele alan klasik; ihticâc geleneğinin temeli.
Hücceti'l-Kırâʾât
İbn Zenjale (Abdurrahman b. Muhammed, Ebû Zürʿa) — vef. 403/1013
Yedi kıraatin lugat ve nahiv yönünden gerekçelendirilmesi; tevcîh literatürünün temellerinden.
el-İbâne ʿan Meʿâni'l-Kırâât
Mekkî b. Ebî Tâlib el-Kaysî — vef. 437/1045
Kıraat farklarının mâna boyutu ve farkın anlama etkisi üzerine açıklamalar.
et-Tebsıra fi'l-Kırââti's-Sebʿ
Mekkî b. Ebî Tâlib — vef. 437/1045
Yedi kıraate dair muhtasar usûl-ferş ders kitabı; medrese geleneğinde yaygın okutulmuştur.
el-Keşf ʿan Vücûhi'l-Kırââti's-Sebʿ
Mekkî b. Ebî Tâlib — vef. 437/1045
Yedi kıraat vücûhunun illetleri ve hüccetleri; tebsıranın ihticâc tarafı.
et-Tezkire fi'l-Kırââti's-Semân
İbn Galbûn (Tâhir b. Abdilmünʿim) — vef. 399/1009
Sekiz kıraat (yedi imam + Yaʿkûb) için derli toplu usûl-ferş klasiği.
İʿrâbu'l-Kırââti'ş-Şevâzz
el-ʿUkberî (Abdullah b. el-Hüseyin, Ebû'l-Bekâ) — vef. 616/1219
Mütevatir olmayan (şâz) kıraatlerin nahiv açısından iʿrâbı.
el-Mûdıh fî Vücûhi'l-Kırâât ve ʿİleluhâ
İbn Ebî Meryem (Nasr b. Alî eş-Şîrâzî) — vef. 565/1170 sonrası
Yedi kıraatin vücûh ve illetlerine dair nahiv-belâgat odaklı geniş açıklama.
el-Mübhic fi'l-Kırââti's-Semân
Sıbtu'l-Hayyât (Abdullah b. Alî el-Bağdâdî) — vef. 541/1146
Aʿmeş, İbn Muhaysın, Halef ve Yezîdî kıraatlerini de içerir.
el-İknâʿ fi'l-Kırââti's-Sebʿ
İbn el-Bâzış (Ahmed b. Alî el-Gırnâtî) — vef. 540/1145
Endülüs ekolünden yedi kıraat ders kitabı; usûl-ferş muhtasarı.
el-Kâmil fi'l-Kırââti'l-ʿAşr ve'l-Erbaʿîne'z-Zâʾide ʿAleyhâ
el-Hüzelî (Yûsuf b. Alî b. Cübâre) — vef. 465/1073
On mütevatir ve onlara eklenen kırk şâz kıraati birlikte derleyen ansiklopedik eser.
el-Kâfî fi'l-Kırââti's-Sebʿ
er-Ruʿaynî (Muhammed b. Şüreyh el-İşbîlî) — vef. 476/1083
Endülüs ekolünde yedi kıraate dair temel usûl eseri; en-Neşr'de İbnü'l-Cezerî sıkça atıf yapar.
et-Telhîs fi'l-Kırââti's-Semân
Ebû Maʿşer el-Kattân — vef. 478/1085
Sekiz kıraat usûlünün muhtasar derlemesi.
er-Ravda fi'l-Kırââti'l-İhdâ ʿAşara
el-Mâlikî (Hasen b. Muhammed el-Bağdâdî) — vef. 438/1046
11 kıraat (10 + Aʿmeş).
Mefâtîhu'l-Egānî fi'l-Kırâât ve'l-Meʿânî
el-Kirmânî (Muhammed b. Ebî'l-Mehâsin) — vef. 563/1167 civarı
Kıraat ve mâna ihticâcını birleştiren orta hacimli klasik.
el-Mükerrer fîmâ Tevâtere mine'l-Kırââti's-Sebʿ ve Tehrür
en-Neşşâr (ʿÖmer b. Kâsım el-Ensârî, Sirâcüddîn) — vef. 938/1531
Yedi kıraat tarîklerinin tahriri ve mütevâtir vücûhların derlemesi.
el-Müstenîr fi'l-Kırââti'l-ʿAşr
İbn Sevvâr (Ebû Tâhir Ahmed b. Alî el-Bağdâdî) — vef. 496/1103
On kıraate dair Bağdat ekolü usûl-ferş eseri; en-Neşr'in temel kaynaklarından.
İrşâdü'l-Mübtedî ve Tezkiratü'l-Müntehî fi'l-Kırââti'l-ʿAşr
Ebû'l-İzz el-Kalânisî el-Vâsıtî — vef. 521/1127
On kıraate dair başlangıç ve ileri seviye iki bölümlü ders kitabı.
el-Kenz fi'l-Kırââti'l-ʿAşr
İbn el-Vecîh (Abdullah b. Abdilmüʾmin el-Vâsıtî) — vef. 741/1340
Vâsıt ekolünden on kıraat usûl-ferş eseri; en-Neşr öncesi son büyük derlemelerden.
Tuhfetü'l-Akrân fîmâ Kuriʾe bi't-Teslîs
er-Ruʿaynî (Ebû Caʿfer) — vef. 779/1377
Üç ayrı vech (teslis) ile okunabilen Kurʾân kelimelerinin derlemesi.
Teʾvîlü Müşkili'l-Kurʾân
İbn Kuteybe ed-Dîneverî — vef. 276/889
Yedi harf meselesi ve müşkil ayetler bahsi.
Gaysü'n-Nefʿ fi'l-Kırââti's-Sebʿ
es-Safâkusî (Alî b. Muhammed en-Nûrî) — vef. 1118/1707
Mağrib (Tunus) ekolünün yedi kıraat ders kitabı; Şâtıbiyye'nin geniş şerhi.
İydâhu'r-Rumûz ve Miftâhu'l-Künûz fi'l-Kırââti'l-Erbaʿate ʿAşer
el-Kabâkıbî (Muhammed b. Halîl) — vef. 849/1445
14 kıraate (10 mütevatir + 4 şâz) dair geniş usûl-ferş eseri.
II. Klasik Manzûmeler
Hırzu'l-Emânî ve Vechu't-Tehânî (Şâtıbiyye)
eş-Şâtıbî (el-Kâsım b. Fîrruh er-Ruʿaynî) — vef. 590/1194
1173 beyitte yedi kıraati ezberletmek için yazılmış didaktik manzûme; medrese geleneğinde temel metin.
ʿAkīletü Etrâbi'l-Kasâʾid (Resmü'l-Mushaf manzûmesi)
eş-Şâtıbî — vef. 590/1194
Resm-i Osmânî (Hz. Osman mushafının yazım kuralları) konusunu manzûm hâle getiren temel metin.
Nâzimetü'z-Zehr fî ʿİlmi'l-Fevâsıl
eş-Şâtıbî — vef. 590/1194
Ayet sonu (fâsıla) ilminin muhtasar manzûmesi; sûre başına ayet sayısı tartışmalarına çözüm.
en-Neşr fi'l-Kırââti'l-ʿAşr
İbn el-Cezerî — vef. 833/1429
On mütevatir kıraatin tam usûl ve ferş ansiklopedisi; sonraki tüm aşere literatürünün ana kaynağı (2 cilt).
Tayyibetü'n-Neşr fi'l-Kırââti'l-ʿAşr
İbn el-Cezerî — vef. 833/1429
en-Neşr'in 1014 beyitlik manzûm hâli; aşere-i kübrâ tedrisatının temel metni.
ed-Dürretü'l-Mudıyye fi'l-Kırââti's-Selâs
İbn el-Cezerî — vef. 833/1429
Aşereye tamamlayan üç imamın (Ebû Caʿfer, Yaʿkûb, Halef) 240 beyitlik manzûmesi.
Tahbîru't-Teysîr fi'l-Kırââti'l-ʿAşr
İbn el-Cezerî — vef. 833/1429
Dânî'nin et-Teysîr'ine üç kıraat eklenerek yapılan aşere şerhi.
Takrîbu'n-Neşr fi'l-Kırââti'l-ʿAşr
İbn el-Cezerî — vef. 833/1429
en-Neşr'in tek ciltlik muhtasarı; ders kitabı olarak yaygın.
Müncidü'l-Mukriʾîn ve Mürşidü't-Tâlibîn
İbn el-Cezerî — vef. 833/1429
Mukrîlerin yetiştirilmesine dair usûl, sahih-şâz tartışması ve kıraat usûlüne giriş.
III. Klasik Manzûme Şerhleri
İbrâzü'l-Meʿânî min Hırzi'l-Emânî (Şâtıbiyye şerhi)
Ebû Şâme el-Makdisî (Abdurrahmân b. İsmâʿîl) — vef. 665/1267
Şâtıbiyye'nin en eski ve etkili şerhlerinden.
el-Leʾâliʾü'l-Ferîde fî Şerhi'l-Kasîde (Şâtıbiyye şerhi)
el-Fâsî (Muhammed b. el-Hasen, Cemâlüddîn) — vef. 656/1258
Klasik Şâtıbiyye şerhi.
Fethu'l-Vasîd fî Şerhi'l-Kasîde (Şâtıbiyye şerhi)
es-Sehâvî (ʿAlemüddîn Alî b. Muhammed) — vef. 643/1245
Şâtıbiyye'nin müellifin öğrencisi tarafından yapılmış erken şerhi.
Kenzü'l-Meʿânî fî Şerhi Hırzi'l-Emânî
el-Caʿberî (İbrâhîm b. Ömer) — vef. 732/1332
Şâtıbiyye'nin en kapsamlı dilbilimsel şerhi.
el-ʿAḳdü'n-Naḍîd fî Şerhi'l-Kasîd
es-Semîn el-Halebî (Ahmed b. Yûsuf) — vef. 756/1355
Şâtıbiyye'nin nahiv-belâgat odaklı geç klasik şerhi (4 cilt).
el-Fethu'r-Rahmânî fî Şerhi Kenzi'l-Meʿânî
Süleymân el-Cemzûrî — vef. 1208/1793 sonrası
Caʿberî'nin Şâtıbiyye şerhinin Cemzûrî tarafından yapılan açıklamalı ihtisârı.
Sirâcü'l-Kâriʾi'l-Mübtedî (Şâtıbiyye şerhi)
İbn el-Kâsıh (Alî b. Osmân el-Bağdâdî) — vef. 801/1399
Şâtıbiyye'nin medrese tedrisatında en yaygın okutulan şerhlerinden.
Cemîletü Erbâbi'l-Mersâd fî Şerhi ʿAkīleti Etrâbi'l-Kasâʾid
el-Caʿberî — vef. 732/1332
ʿAkīle manzûmesinin geniş resm-i mushaf şerhi.
Letâʾifü'l-İşârât li-Fünûni'l-Kırâât (Şâtıbiyye şerhi)
el-Kastallânî (Ahmed b. Muhammed) — vef. 923/1517
Şâtıbiyye'nin 10 ciltlik geniş şerhi; on dört kıraate kadar genişletmeler içerir.
Şerhu Tayyibeti'n-Neşr fi'l-Kırââti'l-ʿAşr
en-Nüveyrî (Muhammed b. Muhammed) — vef. 857/1453
Tayyibe manzûmesinin İbn el-Cezerî talebesinin kaleminden tam şerhi.
Beşîru'l-Yüsr fî Şerhi Nâzimeti'z-Zehr
Abdülfettâh el-Kâdî — vef. 1403/1982
Şâtıbî'nin Nâzimetü'z-Zehr'i için modern dönemin standart şerhi.
İthâfü Fudalâʾi'l-Beşer bi'l-Kırââti'l-Erbaʿate ʿAşer
ed-Dimyâtî, el-Bennâ — vef. 1117/1705
On mütevatir kıraat ile dört şâz kıraati birleştiren son büyük klasik derleme.
el-Vâfî fî Şerhi'ş-Şâtıbiyye
Abdülfettâh el-Kâdî — vef. 1403/1982
Şâtıbiyye'nin modern dönemin en tanınmış ders kitabı şerhi.
el-Bedûru'z-Zâhira fi'l-Kırââti'l-ʿAşri'l-Mütevâtire
Abdülfettâh el-Kâdî — vef. 1403/1982
On mütevatir kıraatin Şâtıbiyye + Dürre tarîkından sistemli derlemesi.
VI. Kıraat–Dilbilim İlişkisi
el-Kırâʾât ve Eseruhâ fî ʿUlûmi'l-ʿArabiyye
Muhammed Sâlim Muhaysin — vef. 1422/2001
Kıraat farklılıklarının nahiv, sarf, lugat ve belâgat ilimlerini nasıl şekillendirdiği.
el-Kırâʾâtü'l-Kurʾâniyye fî Davʾi ʿİlmi'l-Lugati'l-Hadîs
Abdüssabûr Şâhîn — vef. 1431/2010
Kıraat farklılıklarının modern dilbilim (fonoloji, lehçe) yöntemleriyle incelenmesi.
el-Kırâʾâtü'l-Kurʾâniyye ve Eseruhâ fi'd-Dirâsâti'n-Nahviyye
ʿAbdülʿâl Sâlim Mekrem — vef. 1429/2008
Kıraat varyantlarının Arap nahiv tarihindeki rolü ve nahiv kurallarına etkisi.
el-İʿcâzü'l-Beyânî fî Davʾi'l-Kırâʾâti'l-Mütevâtira
Ahmed b. Muhammed el-Harrât — yaşıyor; Faslı kıraat-belâgat akademisyeni
Kıraat farklılıklarının Kurʾân'ın belâgat iʿcâzına yaptığı katkı.
el-Kırâʾât ve'l-Lehecât
Abdülvehhâb Hamûde — 20. yy Mısırlı dilbilimci
Kıraat farklılıkları ile Arap kabile lehçeleri arasındaki tarihsel-dilsel ilişki.
el-Kırâʾât ve'l-Lehecât min Manzûri ʿİlmi'l-Esvât
Abdülgaffâr Hâmid Hilâl — Mısırlı dilbilimci, modern
Kıraat-lehçe ilişkisinin modern fonetik (ses bilim) açısından yeniden değerlendirilmesi.
el-Kırâʾâtü'l-Mütevâtire ve Eseruhâ fi'l-Hükmi'ş-Şerʿî
Muhammed Habeş — yaşıyor (d. 1382/1962); Suriyeli kıraat âlimi
Mütevatir kıraat varyantlarının fıkhî hüküm istinbâtındaki rolü.
er-Redd ʿalâ Goldziher
Muhammed Hasen Cebel — vef. 1436/2015
Macar oryantalist Goldziher'in kıraat tevatürüne yönelik eleştirilerine cevap.
XI. Çağdaş Arapça Kıraat Çalışmaları
İthâfü'l-Mehera fî Cemʿi'l-ʿAşara
Takrîbu'l-Meʿânî fî Şerhi Hırzi'l-Emânî
Sîd Lâşîn Ebû'l-Ferah ve Hâlid b. M. el-Hâfız el-ʿİlmî — modern Mısır akademisyenleri
Şâtıbiyye'nin modern üniversite öğrencilerine yönelik akademik şerhi.
el-Beşrâ fî Teysîri'l-Kırââti'l-ʿAşri'l-Kübrâ
Muhammed Nebhân b. Hüseyin Mısrî — modern Suriyeli kıraat âlimi
Aşere-i kübrânın (Tayyibe tarîki) sistemli ve sade modern derlemesi.
Ferîdetü'd-Dehr fî Cemʿi'l-Kırâʾâti'l-ʿAşr
Muhammed İbrâhîm Muhammed Sâlim — modern Mısırlı kıraat âlimi
On kıraatin tek metinde cem' edildiği modern Mısır akademik çalışması.
el-Usûlü'n-Neyyirât fi'l-Kırâʾât
Emânî bint Muhammed ʿÂşûr — modern Mısırlı kadın kıraat akademisyeni
Kıraat usûlü temel kavramlarının kadın akademisyen tarafından yapılan modern derlemesi.
el-Minehu'l-İlâhiyye fî Cemʿi'l-Kırâʾâti's-Sebʿ
Hâlid b. Muhammed el-Hâfız el-ʿİlmî — modern Suudlu kıraat akademisyeni
Şâtıbiyye tarîkinden yedi kıraatin cem' usûlünü gösteren modern ders kitabı.
el-İhtilâf beyne'l-Kırâʾât
Ahmed el-Beylî — modern Sudanlı kıraat akademisyeni
Kıraat farklılıklarının kategorik analizi ve sınıflandırması (modern monograf).
İʿcâzü'l-Kırâʾâti'l-Kurʾâniyye
Sabrî el-Aşvah — modern Mısırlı kıraat akademisyeni
Kıraat çoğulluğunun Kurʾân iʿcâzının bir vechi olarak tahlili.
el-Kırâʾâtü'l-Hadâsiyye li'l-Kurʾân
Yûsuf el-ʿAyyâşî el-Kelâm — modern Faslı akademisyen
Kurʾân'a yönelik modernist (hadâsî) okumaların eleştirel analizi.
el-Kırâʾât: Verş ve Hafs Mukārana
Halîme Sâl — modern Mağribli kıraat akademisyeni
Verş ile Hafs rivayetlerinin ferş yönünden karşılaştırmalı dilbilim çalışması.
XII. Resmü'l-Mushaf (Yazım İlmi)
el-Mukniʿ fî Maʿrifeti Mersûmi Mesâhifi Ehli'l-Emsâr
Ebû Amr ed-Dânî — vef. 444/1052
Resm-i Osmânî'nin temel klasiği.
Muhtasar et-Tibyân li-Hicâʾi't-Tenzîl
Ebû Dâvûd Süleymân b. Necâh — vef. 496/1103
Verş rivayetine göre resm-i Osmânî kuralları; Mağrib ekolünün temel kaynağı.
el-Muhkem fî Naḳṭi'l-Mesâhif
Ebû Amr ed-Dânî — vef. 444/1052
Mushaflarda nokta (iʿcâm) ve hareke koyma kurallarının teorik ve uygulamalı izahı.
Resmü'l-Mushaf: Dirâse Lugaviyye Târîhiyye
Gānim Kaddûrî el-Hamed — yaşıyor (d. 1369/1950); Iraklı dilbilimci, prof.
Modern resm araştırmasının temel referansı.
el-Müyesser fî ʿİlmi Resmi'l-Mushaf ve Dabtihî
Gānim Kaddûrî el-Hamed — yaşıyor (d. 1369/1950); Iraklı dilbilimci, prof.
Resm-i Osmânî ve dabt (harekeleme) kurallarının modern akademik anlatımı.
ʿİlmü'l-Kitâbeti'l-ʿArabiyye
Gānim Kaddûrî el-Hamed — yaşıyor (d. 1369/1950); Iraklı dilbilimci, prof.
Arap yazısının tarihi gelişimi ve resm-i Osmânî'nin yazı tarihindeki yeri.
İyḳâẓü'l-Aʿlâm li-Vücûbi İttibâʿi Resmi'l-Mushaf el-İmâm
Muhammed Habîbullâh el-Cikenî eş-Şenkītî — vef. 1363/1944
Sahâbe mushaf yazımına uyma vücûbiyetini savunan klasik risâle.
XX. Türkçe Akademik Eserler
Türkiye'de akademisyenler tarafından üretilen kıraat ilmi monografileri. Modern yayınlar genelde ücretli kaynaklardan elde edilir; akademik kütüphane veya yayıncıdan temin edilebilir. Telif statüsünden bağımsız olarak künyeleri burada listelenmiştir.
Mushaf Tahkikleri ve Tarihî Kur'an Mushafları
Tayyâr Altıkulaç — yaşıyor (d. 1357/1938); eski Diyanet İşleri Başkanı, Mushaf tahkik uzmanı
Hz. Osman'a ve Hz. Ali'ye nisbet edilen mushaflar (TIEM, San'â, el-Meşhedü'l-Hüseynî, Tübingen) ile ilgili tahkik serisi; IRCICA yayınları.
Yüce Kitabımız Hz. Kur'an
Tayyâr Altıkulaç — yaşıyor (d. 1357/1938); eski Diyanet İşleri Başkanı, Mushaf tahkik uzmanı
Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları; vahiy, derleme, kıraat farkları, ayet düzeni.
Kur'an-ı Kerim'in Nüzulü ve Kıraati
İsmail Karaçam — yaşıyor (d. 1353/1934); Marmara Üni. emekli prof., kıraat akademisyeni
Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları (İFAV).
Kıraat İlminin Kur'an Tefsirindeki Yeri ve Mütevatir Kıraatların Yorum Farklılıklarına Etkisi
İsmail Karaçam — yaşıyor (d. 1353/1934); Marmara Üni. emekli prof., kıraat akademisyeni
Mütevatir kıraat varyantlarının tefsirde yarattığı mâna farklarının Türkçe akademik analizi.
Kur'an-ı Kerim'in Faziletleri ve Okunma Kaideleri
İsmail Karaçam — yaşıyor (d. 1353/1934); Marmara Üni. emekli prof., kıraat akademisyeni
Kurʾân okuma âdâbı ve faziletlerine dair Türkçe ders kitabı.
Kur'an Okuma Esasları (Tecvid)
Abdurrahman Çetin — yaşıyor; Uludağ Üni. emekli prof., kıraat-tecvid uzmanı
Emin Yayınları; ilahiyat fakülteleri ders kitabı.
Yedi Harf ve Kıraatler
Abdurrahman Çetin — yaşıyor; Uludağ Üni. emekli prof., kıraat-tecvid uzmanı
Yedi harf hadisi ile kıraat çoğulluğu arasındaki ilişkinin Türkçe akademik incelemesi.
Kur'an'ın Metin Yapısı: Mushaf Tarihi ve İmlâsı
Mehmet Emin Maşalı — yaşıyor; Marmara Üni. prof., resm-i mushaf uzmanı
Türkiye'de resm-i mushaf konusunda öncü çalışmalardan.
Kıraat ve Tecvid Istılahları
Nihat Temel — yaşıyor; Marmara Üni. emekli prof.
İFAV; alfabetik kıraat-tecvid sözlüğü.
Kur'ân-ı Kerim'i Güzel Okuma Tekniği ve Kuralları
Mehmet Ali Sarı — vef. 1445/2024 (d. 1352/1933); Şeyhu'l-Kurrâ, TRT yarışma jürisi
Numune Yayınları, İstanbul, 1993.
Kur'ân Tilâvetinde Türk Tavrı ve Merhum Temsilcileri
Mehmet Ali Sarı — vef. 1445/2024 (d. 1352/1933); Şeyhu'l-Kurrâ, TRT yarışma jürisi
Mihrabad Yayınları, İstanbul, 2021.
Tecvîd İlmi ve Kur'ân Kıraatı ile İlgili Meseleler
Ahmet Madazlı
Kandil Matbaası, Ankara, 1985.
Kıraat İlmi Eğitim ve Öğretim Metotları
Mustafa Atilla Akdemir — yaşıyor; Marmara Üni. doçent, kıraat-tahrîrât uzmanı
İFAV, 2015.
Kıraat İlminde Didaktik Şiirler
Yaşar Akaslan — yaşıyor; OMÜ doçent, kıraat klasiklerine genel uzmanlık
İlâhiyât Yayınları, Ankara, 2019.
Kırâat İlminin Temel Kaynakları
Yaşar Akaslan — yaşıyor; OMÜ doçent, kıraat klasiklerine genel uzmanlık
İFAV Yayınları, İstanbul, 2021.
Kıraat İlmi & Takrib Usûlü
Recep Koyuncu — yaşıyor; Necmettin Erbakan Üni., tahrîrât uzmanı
Hacıveyiszade İlim ve Kültür Vakfı, Konya, 2018.
Kıraat İlminde Tahrîrât: Mustafa el-İzmîrî ve ʿUmdetü'l-ʿİrfân (Edisyon Kritik)
Recep Koyuncu — yaşıyor; Necmettin Erbakan Üni., tahrîrât uzmanı
Hikmetevi Yayınları, İstanbul, 2021, 264 s.
Tartışmalı Kıraat Konuları
Sait Bosat
Kıraat ilminde tarihsel olarak tartışılan meselelerin (yedi harf, şâz vs. mütevatir) genel değerlendirmesi.
Daniel Alan Brubaker'e Reddiye
Tayyâr Altıkulaç — yaşıyor (d. 1357/1938); eski Diyanet İşleri Başkanı, Mushaf tahkik uzmanı
IRCICA, İstanbul, 1442/2020, 109 s.
XXI. Türkçe Tezler ve Akademik Makaleler
Türkçe akademik kaynaklar için ana arama portalları + temalı örnek çalışmalar. Tez Merkezi'nde yazar tarafından açılan tezler tam metin PDF olarak indirilebilir.
Ana portallar
Detaylı makale ve tez kayıtları
Kırâat İlmi Sistematiğinde Usûl Kavramları
Yaşar Akaslan — OMÜ İlahiyat Fak. Dergisi 43 (Aralık 2017), s. 217-251
Bir İlm-i Kırâat Klasiği: Tayyibetü'n-Neşr fi'l-Kırââti'l-ʿAşr
Yaşar Akaslan — Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi 17/3 (2017)
Kıraat İlminde Tarîk-Senet Boyutu ve Konu ile İlgili Te'lif Edilen Eserler
Mehmet Adıgüzel — Atatürk Üni. İlahiyat Fak. Dergisi 16 (2001)
Kırâat-i ʿAşere'de Ferş Yönünden Farklılıklar
Yaşar Akaslan — İslâm Bilimleri Araştırmaları Dergisi 4 (2017)
Mütevatir Kıraat Farklılıklarına Dayanan Fıkhî İhtilaflar
Yakın Doğu İlahiyat Dergisi (2015)
Hırzu'l-Emânî'nin Kıraat Tedrisatındaki Serencamı
Ankara Üni. İlahiyat Fak. Dergisi
Kıraat İlminde Râ Harfi: Bursalı Süleyman Vehbi Efendi'nin Risâle-i Râiyye'si
Cumhuriyet İlahiyat Dergisi
Âyet Sayılarındaki İhtilafların Sûrelere Göre Tespiti
Hitit İlahiyat Dergisi
Kur'an Tilavetinde ve Kıraat İlminde İşbâʿ
Eskişehir Osmangazi Üni. İlahiyat Dergisi
Bazı Özellikleri Açısından Kıraat ve Hadis İlminin Karşılaştırılması
Fırat Üni. İlahiyat Dergisi
Kûfe Kıraatleri Bağlamında İmâle Uygulamaları: Tâhâ Sûresi Örneği
Düzce Divinity Journal
İşârî Veçhesiyle Tefsîru'l-Mazharî'de Kıraat Olgusu
Dergiabant
Resmü'l-Mushaf Literatürü Açısından ʿAkīletü Etrâbi'l-Kasâʾid
Trabzon İlahiyat Dergisi
Yedi Harfi Oluşturan Kıraat Farklılıkları ve Yedi Harfin Sürekliliği Meselesi
Trabzon İlahiyat Dergisi
İbnü'l-Cezerî'nin "Yedi Harf" Meselesine Yaklaşımı
DergiPark makalesi
Ebû Amr ed-Dânî'ye Göre Yedi Harfin Anlamı
DergiPark makalesi
Bir İlm-i Kırâat İcâzetnâmesi: Mehmet Rüştü Âşıkkutlu
İhya International of Islamic Studies
Şeyhu'l-Kurrâ Hâfız Ramazan Pakdil ve Kıraat İlmine Katkıları
İlahiyat Tetkikleri Dergisi
Yöresel Tavır Bağlamında Sahih Tilavet Kriterleri
Amasya Üni. İlahiyat Fak. Dergisi
Kıraat Farklılıklarının Anlam Üzerindeki Etkisi: Yâsîn Sûresi Özelinde
The Journal of Tafsir Studies (TADER)
Hemedânî'nin "Kitâbü't-Temhîd fî Maʿrifeti't-Tecvîd" Adlı Eserinin Değerlendirilmesi
Hikem Dergisi
Kıraat İlmi Takrîb Usûlü
Akademik makale (Academia.edu)
Kırâat İlminin Türkiye'deki Seyri — Kırâat Bibliyografyası
ResearchGate, 2021
Türkiye'de Kıraat İlmi Eğitim-Öğretimi
ResearchGate, 2018
Genel Hatlarıyla Osmanlı Kıraat İlmi Eserleri
ResearchGate, 2021
Oryantalist Bakış Açısına Göre Kıraatler (Pretzl, Jeffery, Nöldeke, Goldziher)
ResearchGate, 2022
Yûsuf Sûresi'nin Kırâat-i ʿAşere Açısından İncelenmesi
İstanbul Üni. SBE Yüksek Lisans Tezi
Resm-i Mushaf Bağlamında Kur'an ve Kıraat Ayrımı
Necmettin Erbakan Üni. İlahiyat Fak. Dergisi
Tevbe Sûresindeki Kırâat Farklılıkları ve Anlama Etkisi
İSAM Veritabanı
Kur'an-ı Kerim'in Kıraatinde 7 Harf Meselesi
DergiPark makalesi
Mekkî b. Ebî Tâlib'in el-Keşf Adlı Eserine Tevcîhü'l-Kırâʾat Bağlamında Bir Bakış
ResearchGate, 2020
İbnü'l-Cezerî Öncesi Kıraat Ekollerine Genel Bakış
Kilitbahir Dergisi
Kıraat İlmi Tedrisatında Suret (Vücûhât) Çıkarma Tekniği
Ankara Üni. İlahiyat Dergisi
Kıraatten Tilâvete: Bir Kur'ân Okuma Pratiği Olarak Tilâvet Üslûbunun Mahiyeti
TADER (Tafsir Studies)
Hadis Mecmualarında Yer Alan Kıraate Dair Hadislerin Değerlendirilmesi
Artuklu Akademi
Kur'an'ı İndirildiği Gibi Okumak: Tilâvet Üslûbunun Aslî Kaynağı Üzerine
Diyanet İlmî Dergi
Kıraat Farklılıklarının Manaya Etkisi: Fâtiha ve Bakara Sureleri
Uluslararası Dorlion Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi (DASAD)
Tartışmalı Kıraat Konuları (Bosat — Academia)
Sait Bosat — Academia.edu
Kıraat ilminde tarihsel olarak tartışılan meselelerin (yedi harf, şâz vs. mütevatir) genel değerlendirmesi.
Kıraat İlminde Tahrîrât Meselesi
Mustafa Atilla Akdemir — Tokat GOÜ İFD 6/2 (2018)
Kıraat İlmi Eğitim-Öğretiminde Med Mertebeleri ve Ölçüleri Bağlamında Oluşan Ekoller
Mustafa Atilla Akdemir — NEÜ İFD 45 (2018), s. 15-50
Önerilen arama: tez.yok.gov.tr'de "kıraat", "tecvid", "Şâtıbiyye", "yedi harf", "Aşere", "Verş", "Hafs", "ravi", "kıraat farklılıkları" anahtar kelimeleri ile yüzlerce yüksek lisans + doktora tezi açık erişim olarak listelenir.
XXII. Tefsir Eserleri (Kıraat Bahisleri)
Klasik tefsir külliyatının çoğu kıraat farklarını ele alır; aşağıdakiler kıraat ihticâcı yoğun olanlar.
Câmiʿu'l-Beyân ʿan Teʾvîli Âyi'l-Kurʾân (Tefsîru't-Taberî)
et-Taberî (Muhammed b. Cerîr) — vef. 310/923
Mefâtîhu'l-Gayb (et-Tefsîrü'l-Kebîr)
Fahruddîn er-Râzî — vef. 606/1210
el-Câmiʿ li-Ahkâmi'l-Kurʾân (Tefsîru'l-Kurtubî)
el-Kurtubî (Muhammed b. Ahmed) — vef. 671/1273
el-Keşşâf ʿan Hakāʾiki Gavâmidi't-Tenzîl
ez-Zemahşerî — vef. 538/1144
Rûhu'l-Meʿânî fî Tefsîri'l-Kurʾâni'l-ʿAzîm
el-Âlûsî (Şihâbüddîn Mahmûd) — vef. 1270/1854
Envâru't-Tenzîl ve Esrâru't-Teʾvîl (Tefsîrü'l-Beyzâvî)
el-Beyzâvî (Abdullâh b. Ömer) — vef. 685/1286
el-Bahru'l-Muhît fi't-Tefsîr
Ebû Hayyân el-Endelüsî — vef. 745/1344
Nahiv yoğun; kıraat ihticâcı en zengin tefsirlerden.
en-Nehrü'l-Mâdd mine'l-Bahri'l-Muhît
Ebû Hayyân el-Endelüsî — vef. 745/1344 (kendi muhtasarı)
ed-Dürru'l-Masûn fî ʿUlûmi'l-Kitâbi'l-Meknûn
es-Semîn el-Halebî — vef. 756/1355
Kurʾân iʿrâbı ve kıraat ansiklopedisi (11 cilt).
Tefsîru'l-Kurʾâni'l-ʿAzîm (Tefsîru İbn Kesîr)
İbn Kesîr (İsmâʿîl b. ʿÖmer) — vef. 774/1373
el-Vasît fî Tefsîri'l-Kurʾâni'l-Mecîd
el-Vâhidî (Alî b. Ahmed) — vef. 468/1076
Tüm kıraat farklarını sistemli tarayan ilk klasiklerden.
en-Nüket ve'l-ʿUyûn (Tefsîru'l-Mâverdî)
el-Mâverdî (Alî b. Muhammed) — vef. 450/1058
Meʿâlimü't-Tenzîl (Tefsîru'l-Begavî)
el-Begavî (el-Hüseyin b. Mesʿûd) — vef. 516/1122
Fethu'l-Kadîr el-Câmiʿ beyne Fenneyi'r-Rivâye ve'd-Dirâye
eş-Şevkânî (Muhammed b. Alî) — vef. 1250/1834
Teʾvîlâtü Ehli's-Sünne (Tefsîrü'l-Mâtürîdî)
el-Mâtürîdî (Muhammed b. Muhammed, Ebû Mansûr) — vef. 333/944
Mehâsinu't-Teʾvîl (Tefsîrü'l-Kāsımî)
el-Kāsımî (Cemâlüddîn Muhammed) — vef. 1332/1914
Garâʾibü'l-Kurʾân ve Regāʾibü'l-Furkān
en-Nîsâbûrî (Nizâmüddîn el-Hasen b. Muhammed) — vef. 850/1446
Teysîru'l-Kerîmi'r-Rahmân fî Tefsîri Kelâmi'l-Mennân (Tefsîrü's-Saʿdî)
es-Saʿdî (Abdurrahmân b. Nâsır) — vef. 1376/1956
Zâdü'l-Mesîr fî ʿİlmi't-Tefsîr
İbn el-Cevzî (Cemâlüddîn Abdurrahmân) — vef. 597/1201
et-Tahrîr ve't-Tenvîr
İbn ʿÂşûr (Muhammed et-Tâhir) — vef. 1393/1973
Modern tefsir; geniş kıraat ve dil bahisleri.
Tefsîru'l-Celâleyn
el-Mahallî (vef. 864/1459) + es-Süyûtî (vef. 911/1505)
Tenvîru'l-Mikbâs min Tefsîri İbn ʿAbbâs
İbn ʿAbbâs'a nisbet edilir — der. el-Fîrûzâbâdî (vef. 817/1414)
el-Mîzân fî Tefsîri'l-Kurʾân
et-Tabâtabâî (Muhammed Hüseyin) — vef. 1402/1981
Modern Şîʿa tefsiri; kıraat-anlam ilişkisinde derin tahlil.
el-Keşf ve'l-Beyân ʿan Tefsîri'l-Kurʾân (Tefsîrü's-Saʿlebî)
es-Saʿlebî (Ahmed b. Muhammed) — vef. 427/1035
Kıraat-i şâzz dahil 14 vech ile ele alır.
Bahru'l-ʿUlûm (Tefsîrü's-Semerkandî)
es-Semerkandî (Nasr b. Muhammed, Ebû'l-Leys) — vef. 373/983
Tefsîru İbn Ebî Hâtim (Tefsîru'l-Kurʾâni'l-ʿAzîm Müsneden)
İbn Ebî Hâtim er-Râzî (Abdurrahmân b. Muhammed) — vef. 327/938
Tefsîru İbn Ebî Zemenîn
İbn Ebî Zemenîn (Muhammed b. Abdillâh el-Endelüsî) — vef. 399/1009
Cevâhirü'l-Hisân fî Tefsîri'l-Kurʾân (Tefsîrü's-Saʿâlibî)
es-Saʿâlibî (Abdurrahmân b. Muhammed el-Mâlikî) — vef. 875/1471
es-Sirâcü'l-Münîr (Tefsîrü'l-Hatîbi'ş-Şirbînî)
eş-Şirbînî (Muhammed b. Ahmed el-Hatîb) — vef. 977/1570
Lübâbü't-Teʾvîl fî Meʿâni't-Tenzîl (Tefsîrü'l-Hâzin)
el-Hâzin (Alâʾüddîn Alî b. Muhammed) — vef. 741/1340
Medârikü't-Tenzîl ve Hakāʾiku't-Teʾvîl (Tefsîrü'n-Nesefî)
en-Nesefî (Abdullâh b. Ahmed, Ebû'l-Berekât) — vef. 710/1310
el-Lübâb fî ʿUlûmi'l-Kitâb (Tefsîru İbn ʿÂdil)
İbn ʿÂdil ed-Dımaşkī el-Hanbelî — vef. 880/1475 sonrası
20 cilt; kıraat ihticâcı yoğun.
et-Teshîl li-ʿUlûmi't-Tenzîl (Tefsîru İbn Cüzey)
İbn Cüzey el-Kelbî el-Gırnâtî — vef. 741/1340
Nazmü'd-Dürer fî Tenâsübi'l-Âyât ve's-Süver
el-Bikāʿî (Burhânüddîn İbrâhîm) — vef. 885/1480
Münâsebet ilminde başyapıt; geniş kıraat değiniler.
Tefsîru'l-Menâr (Tefsîru'l-Kurʾâni'l-Hakîm)
Muhammed Reşîd Rıza — vef. 1354/1935 (Muhammed Abduh derslerinden)
Tefsîru'l-Merâgī
Ahmed Mustafa el-Merâgī — vef. 1371/1952
30 cüz; modern Mısır okul ders kitabı.
Fî Zılâli'l-Kurʾân
Seyyid Kutub — vef. 1386/1966
Havâtirî havle'l-Kurʾâni'l-Kerîm (Tefsîrü'ş-Şaʿrâvî)
Muhammed Mütevellî eş-Şaʿrâvî — vef. 1418/1998
et-Tefsîrü'l-Münîr fi'l-ʿAkīde ve'ş-Şerîʿa ve'l-Menhec
Vehbe ez-Zühaylî — vef. 1436/2015
32 cilt; modern usul-fıkıh-tefsir sentezi.
Hâşiyetü's-Sâvî ʿale'l-Celâleyn
Ahmed b. Muhammed es-Sâvî — vef. 1241/1825
Hâşiyetü'l-Cemel ʿale'l-Celâleyn (el-Fütûhâtü'l-İlâhiyye)
Süleymân b. ʿÖmer el-Cemel — vef. 1204/1790
Hâşiyetü Şeyhzâde ʿalâ Tefsîri'l-Beyzâvî
Muhyiddîn Muhammed Kûcevî (Şeyhzâde) — vef. 951/1544
Hâşiyetü'l-Konevî ʿalâ Tefsîri'l-Beyzâvî (+ İbnü't-Temcîd hâşiyesi)
İsmâʿîl b. Muhammed el-Konevî — vef. 1195/1781
Hâşiyetü Sıyâlkûtî ʿalâ Tefsîri'l-Beyzâvî
Abdülhakîm es-Sıyâlkûtî — vef. 1067/1657
Tenvîru'l-Mikbâs — İngilizce çeviri
Tanwir al-Miqbas (English translation)
el-Muharrarü'l-Vecîz fî Tefsîri'l-Kitâbi'l-ʿAzîz
İbn ʿAtıyye el-Endelüsî — vef. 542/1148
Endülüs tefsirinin başyapıtı; geniş kıraat ihticâcı.
Ahkâmü'l-Kurʾân
el-Cassâs (Ahmed b. Alî er-Râzî, Ebû Bekr) — vef. 370/981
Hanefî fıkıh tefsiri; ahkâm ayetlerinde geniş kıraat ihticâcı.
Ahkâmü'l-Kurʾân (et-Tehânevî)
Zafer Ahmed et-Tehânevî — vef. 1394/1974
Tefsîru'l-ʿİzz b. ʿAbdisselâm
el-ʿİzz b. ʿAbdisselâm (Sultânü'l-ʿUlemâ) — vef. 660/1262
Mâverdî'nin en-Nüket'inin muhtasarı.
et-Tefsîrü'l-Mazharî
el-Mazharî, Senâʾullâh el-ʿOsmânî el-Hanefî en-Nakşibendî — vef. 1225/1810
el-Basâʾir Zevi't-Temyîz fî Letâʾifi'l-Kitâbi'l-ʿAzîz
el-Fîrûzâbâdî (Mecdüddîn) — vef. 817/1414
el-Fütûhâtü'l-İlâhiyye (Hâşiyetü'l-Cemel) — geniş baskı
Süleymân el-Cemel — vef. 1204/1790 (Arabic Collections Online)
el-Cevâhir fî Tefsîri'l-Kurʾân
Tantâvî Cevherî — vef. 1358/1940
Modern fen-bilimi yorumlu Mısır tefsiri.
el-Basît fî Tefsîri'l-Kurʾân
el-Vâhidî (Alî b. Ahmed) — vef. 468/1076 (geniş hâl)
XXVI. Türkçe Akademik Külliyat — Genişletilmiş Liste
Türkiye'de yayımlanmış kıraat ilmi monografi, sempozyum kitabı ve akademik kaynaklar.
Tecvid İlminin Tarihsel Gelişimi
İbrahim Tetik — Diyanet
Diyanet — Kur'an ve Tefsir Araştırmaları IV: Kıraat İlmi ve Problemleri
Tartışmalı İlmî Toplantılar Dizisi 37
Kıraat Sempozyumu Bildirileri (2012)
Diyanet İşleri Başkanlığı
İlahiyat Tezler Kataloğu (1953-2015)
Diyanet İşleri Başkanlığı yayını
Mehmet Ali Sarı — Yüksek Lisans Tezi (İÜ)
İstanbul Üni. Sosyal Bilimler Enstitüsü
Ta'lim, Tecvid ve Kıraat
Ramazan Pakdil — yaşıyor; Şeyhu'l-Kurrâ Hâfız (İFAV, 504 s.)
Başlangıçtan IX. Hicrî Asra Kadar Kıraat İlminin Talimi
Necati Tetik — yaşıyor; Atatürk Üni. emekli prof. (İşaret Yayınları, 1990, 224 s.)
Tecvîd İlmi ve Kur'ân Kıraatı ile İlgili Meseleler (Madazlı, Kandil 1985)
Ahmet Madazlı — Kandil Matbaası, Ankara, 1985
Ali Çiftçi — Kıraat ve Fıkıh Çalışmaları
DergiPark profil; Mütevatir Kıraat-Fıkıh ihtilafları odaklı
Mustafa Atilla Akdemir — Kıraat çalışmaları külliyatı
İFAV; tahririr, takrîb, med mertebeleri
Hidayet Aydar — Kıraat ve Tercüme çalışmaları
İstanbul Üni. İlahiyat Fak.
Halil İbrahim Şenavcu — Kıraat-Tefsir çalışmaları
İzmir Kâtip Çelebi Üni.
Mehmet Mahfuz Söylemez — İslâm Tarihi-Kıraat çalışmaları
DergiPark; Kur'an-Tarih ilişkisi
Ali Akpınar — Tefsir-Kıraat çalışmaları
DergiPark / Çorum İlahiyat Fak.
Bahattin Dartma — Kıraat ve Anlam Çalışmaları
Marmara Üni. İlahiyat Fak.
Recep Koyuncu — Kıraat İlmi & Takrib Usûlü
Hacıveyiszade İlim ve Kültür Vakfı, Konya, 2018
Recep Koyuncu — Kıraat İlminde Tahrîrât: Mustafa el-İzmîrî ve ʿUmdetü'l-ʿİrfân
Hikmetevi Yayınları, İstanbul, 2021, 264 s.
Mehmet Dağ — Kıraat İlminin Akademik Serencamı
EKEV Akademi Dergisi 56 (2013)
Hatice Görgün — Tefsir-Kıraat (Endülüs)
Kastamonu Üni. — Andalusi tefsir uzmanlığı
Çoluk-Hocaoğlu — Osmanlı Tecvid Risâleleri 3 (Editör: Ahmet Gökdemir)
İSAM 2022
Ahmet Gökdemir — Osmanlı Tecvid Risâleleri Editörlüğü
İSAM 2020
Tayyâr Altıkulaç — Daniel Alan Brubaker'e Reddiye
IRCICA, İstanbul, 1442/2020, 109 s.
Tayyâr Altıkulaç — Mushaf-ı Şerîf Tahkikleri Serisi
IRCICA / TIEM, San'â, el-Meşhedü'l-Hüseynî, Tübingen vd.
Tayyâr Altıkulaç — Yüce Kitabımız Hz. Kur'an
Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları
İsmail Karaçam — Kur'an-ı Kerim'in Nüzulü ve Kıraati
İFAV (M. Ü. İlahiyat Vakfı)
İsmail Karaçam — Kıraat İlminin Kur'an Tefsirindeki Yeri
İFAV; mütevatir kıraatlerin yorum farklılıklarına etkisi
İsmail Karaçam — Kur'an-ı Kerim'in Faziletleri ve Okunma Kaideleri
İFAV
Abdurrahman Çetin — Kur'an Okuma Esasları (Tecvid)
Emin Yayınları; ilahiyat fakülteleri ders kitabı
Abdurrahman Çetin — Yedi Harf ve Kıraatler
monograf
Mehmet Emin Maşalı — Kur'an'ın Metin Yapısı: Mushaf Tarihi ve İmlâsı
Türkiye'de resm-i mushaf konusunda öncü çalışmalardan
Nihat Temel — Kıraat ve Tecvid Istılahları
İFAV; alfabetik kıraat-tecvid sözlüğü
Mehmet Ali Sarı — Kur'ân-ı Kerim'i Güzel Okuma Tekniği ve Kuralları
Numune Yayınları, İstanbul, 1993
Mehmet Ali Sarı — Kur'ân Tilâvetinde Türk Tavrı ve Merhum Temsilcileri
Mihrabad Yayınları, İstanbul, 2021
Mustafa Atilla Akdemir — Kıraat İlmi Eğitim ve Öğretim Metotları
İFAV, 2015
Yaşar Akaslan — Kıraat İlminde Didaktik Şiirler
İlâhiyât Yayınları, Ankara, 2019
Yaşar Akaslan — Kırâat İlminin Temel Kaynakları
İFAV Yayınları, İstanbul, 2021
Reisü'l-Kurrâ Abdurrahman Gürses Hoca — Kur'ân-ı Kerîm Kıraati Notasyonu
İSTEM Dergisi makalesi
Süleyman Mollaibrahimoğlu — Arapça-Türkçe Temel Sözlük
Ahıska Yayınevi
Yüce Kur'ân'ın Çağdaş Tefsiri
Süleyman Ateş — 11 cilt
Klasik Dönem İslam Tarihçilerinin Tarih Anlayışı
İslami İlimler Dergisi makalesi