Ana içeriğe geç
İslam Arşivi الأرشيف الإسلامي İslam Arşivi

İslam Arşivi artık mobilde

Binlerce kaynağa her an, her yerden ulaşın.
Web sitemizde bulunmayan özellikleri uygulamada keşfedin.
iOS ve Android uygulamalarımız şimdi yayında!

Güvenli • Hızlı • Ücretsiz

Bismillâhirrahmânirrahîm: Besmelenin Anlamı ve Bereketi

İsmail Sezkin

BİSMİLLÂHİRRAHMÂNİRRAHÎM


بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖيمِ

Değerli Mü’minler!.. Peygamber Efendimiz

كُلُّ أَمْرٍ ذِي بَالٍ لَا يُبْدَأُ فِيهِ بِبِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ فَهُوَ أَقْطَعُ

esmele ile başlanmayan her iş, bereketsiz ve sonuçsuzdur” buyuruyor… İnşallah biz de Besmele ile başlayalım… Rabbim kolaylıklar ve güzellikler nasip eylesin inşallah…

Cenab-ı Allah

فَاِذَا قَرَاْتَ الْقُرْاٰنَ فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجٖيمِ

““Kur'an okuyacağın zaman”

فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ

istiâze yap… Yani kovulmuş şeytandan Allah’a sığın”(NAHL;98) diyor

Onun için biz, Kur'an okumaya başlarken

أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ

diyoruz… Yani Allah tarafından kovulmuş, lanetlenmiş olan şeytandan,

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖيمِ

diyerek,

فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ

Allah’a sığınıyoruz…

Değerli Mü’minler!.. Kul Allah'a giden bir yolcudur… Buluğ çağına girdikten sonra, kulun Allah’a yolculuğu başlar… Bu yolculukta önündeki engel şeytandır… Onun için, kul bu yolculuğunda birincisi; her ne yaparsa yapsın, hep Allah'a sığınacak… İkincisi; Allah'a giden yolculukta vesileye ihtiyaç var… Yani o yolda yürümesine yardımcı olan her şey bir vesiledir… İşte istiâze yoldaki engelleri kaldırmak için, besmele de, bu yolda her şeyi vesile kılmak içindir…

Kul; Allah'a giden yolculuğunda, istiâze ile şeytanı aradan kaldırdıktan sonra, besmeleyle de, bu yolda her şeyi vesile kılar… Kulun Allah'a giden yolculuğunda her şey vesiledir… Ama besmelenin şuuruna varırsak vesiledir… Bismillah ile bir hayat yaşarsak vesiledir…

Değerli Kardeşlerim!.. Dilimizi besmeleye alıştıralım… Çocuklarımıza da besmeleyi öğretelim ve anlatalım… Her işimizde

بِسْمِ اللّٰهِ

olacak… Kalkarken

بِسْمِ اللّٰهِ

… Yatarken

بِسْمِ اللّٰهِ

… Evden çıkarken

بِسْمِ اللّٰهِ

… Her şeyde

بِسْمِ اللّٰهِ

“İnsan yaptığı her işi, mutlaka bir amaca ulaşmak için yapar… Sen de, bir Müslüman olarak, yaptığın her işi Allah'a ulaşmak amacıyla yapacaksın…”

Yerken

بِسْمِ اللّٰهِ

diyeceksin… Çünkü sadece mideyi doldurmak için yemeyeceksin… Allah yolunda güç ve kudret kazanmak için yiyeceksin… Yürürken ayakların seni yanlış yere götürmesin diye,

بِسْمِ اللّٰهِ

diyeceksin… Allah'ım sana ulaşmak için yürüyorum, sana kavuşmak için yürüyorum diyeceksin… Eğer böyle yaşarsan; işe de gitsen, bu ayaklar seni Allah'a götürecek, camiye gitsen de Allah'a götürecek, okula gitsen de Allah'a götürecek…

Konuşuyor musun;

بِسْمِ اللّٰهِ

diyeceksin… Konuştuğun her şey Allah ile senin aranda bir vesile olacak, seni Allah'a yakınlaştıracak… Onun için istiâze aradaki engeli kaldırmaktır, şeytanı aradan çıkartmaktır…

بِسْمِ اللّٰهِ

da; bu yolda her şeyi Allah'a vesile kılmaktır…

Değerli Mü’minler!.. Besmeleyi Kur'an'da ilk Hz.Nuh Peygamberin dilinden duyuyoruz…(Hud;41) Nuh Peygamber, Allah’ın emriyle, bütün canlıları gemiye alırken;

وَقَالَ ارْكَبُوا فٖيهَا بِسْمِ اللّٰهِ مَجْرٰیهَا وَمُرْسٰیهَا

aydi,

بِسْمِ اللّٰهِ

diyerek gemiye binin… Onun yüzüp gitmesi de durması da Allah'ın adıyladır”(HUD;41) diyor… Daha sonra Besmeleyi, Hz.Süleyman'ın söylediğini görüyoruz…

اِنَّهُ مِنْ سُلَيْمٰنَ وَاِنَّهُ بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖيمِ

“Süleyman Peygamber Yemen’deki Sabâ Melikesi Belkıs’a bir mektup gönderiyor ve bu mektup”

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖيمِ

“diye başlıyor…”

Belkıs o zaman daha mü’min değil… Vezirlerini topluyor ve “Bu mektup; ben Allah adına yapıyorum diyen birisinden geliyor” diyor… “Süleyman'ın kim olduğu önemli değil… Ama bu adam ben Allah adına hareket ediyorum” diyor… Buna dikkat etmemiz lazım” diyor…(NEML;30)

Hatta Peygamberimiz de; bu ayet indikten sonra, Kur’an’da bütün surelerin arasına besmele yazdırıyor…

Değerli Kardeşlerim!..

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖيمِ

Allah'ın güç ve kudretini temsil ediyorum demektir… Allah adına yapıyorum demektir…

Yine Kur’an-ı Kerim'de besmeleyi, Musa Peygamberin Firavun'un sihirbazları ellerindeki ipleri yere atıyorlar… Atarken de

بِعِزَّةِ فِرْعَوْنَ

Firavunun güç ve kudreti adına” diyorlar…(ŞUARA;44) Ama Hz. Musa

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖيمِ

diyerek Allah adına asasını bırakınca, sihirbazlar “Firavunun gücü güç değilmiş, o bizim gözümüzü boyuyormuş… Musa'nın inandığı güç, Firavunun gücünü alt etti” diyorlar ve iman ediyorlar…(ŞUARA ve TAHA SURESİ)

Mekkeli müşriklerin de besmelesi vardı… Onlar da “Ey Allah'ım, senin adınla” anlamına gelen, “Bismike Allahümme” diyorlardı…

Değerli Mü’minler!.. Demek ki; dünya var olduğundan beri, insanlar yaptıkları işi hep yüce bir kudrete dayanarak yapmak istiyorlar… Mümin de; her şeyi Allah adına yapacak… Allah adına yaptığı işte Allah'ın rahmeti görünecek… Yaptığın işte Allah'ın rahmeti görünmüyorsa, sen Allah adına yapmıyorsun demektir…

Müslümanın yaptığı her işte merhamet olacak… Yaptığı her işte; Allah’ın besmelede geçen Rahman ve Rahim ismini tecelli ettirmeye çalışacak…

Çünkü yeryüzü merhamet üzerine kuruludur… Allah'ın merhameti olmasa yeryüzünde hiçbir şey olmaz… Hiçbir varlık olmaz… Merhamet olmasa şurada bir araya bile gelemezdik… Birbirimize tahammül edemezdik…

Allah'ın yaptığı her işte merhamet vardır… Cenab-ı Allah

إِنَّ رَحْمَتِى سَبَقَتْ غَضَبِى

““Rahmetim gazabımı geçti” diyor… Yaptığı her işte Rabbimizin merhameti var… Müminin de yaptığı her işte merhamet olacak… Müslüman merhametin sembolü olacak… Müslüman karıncaya bile zarar vermeyecek kadar şefkatli insan olacak… İyi bir Müslümanın birinci özelliği; besmelenin bize verdiği mesaj olarak, şefkat ve merhamet olacak…”

Değerli Kardeşlerim!.. Besmele; Allah'ın varlığını, Allahsız hiçbir şey olmadığını ve Allah'ın hayata müdahale ettiğini bize öğretir… Her şey O'nun adıyla hareket eder… Yani

بِسْمِ اللّٰهِ

demek, Allah'ım sen varsın ve kâinattaki her şey senin adınla varlığını devam ettiriyor demektir…

Mesela

وَالشَّمْسُ تَجْرٖى لِمُسْتَقَرٍّ لَهَا

Güneş Cenab-ı Allah’ın kendisine koyduğu yörüngede hareket ediyor…”

وَالْقَمَرَ قَدَّرْنَاهُ مَنَازِلَ

Aya da bir yörünge verilmiş…” (YASİN;38-39)

اَنَّ اللّٰهَ يَسْجُدُ لَهُ مَنْ فِى السَّمٰوَاتِ وَمَنْ فِى الْاَرْضِ

“Gökteki ve yerdeki her şey Allah'a secde ediyor…”

وَالشَّمْسُ

“Güneş…”

وَالْقَمَرُ

“Ay…”

وَالنُّجُومُ

“Yıldızlar…”

وَالْجِبَالُ

“Dağlar…”

وَالشَّجَرُ

“Ağaçlar…”

وَالدَّوَابُّ

“Hayvanlar…”

وَكَثٖيرٌ مِنَ النَّاسِ

“Ve insanların bir çoğu…”

اَنَّ اللّٰهَ يَسْجُدُ

“Allah’a secde ediyorlar…(HAC;18) Yani şu kainatta gördüğümüz her şey, Allah'ın koyduğu kurala, nizama uyarak secde ediyor… Allah onlara nasıl bir vazife verdiyse, o vazifeyi en güzel şekilde yerine getirerek secde ediyorlar… Hepsi Allah adına hareket ediyor… Her şey Allah adına hareket ettiği için; bütün kâinatta bir düzen var… Besmele işte bu anlama geliyor…”

وَاِنْ مِنْ شَیْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ

“Her şey hamd ile Allah'ı tespih ediyor…””

وَلٰكِنْ لَا تَفْقَهُونَ تَسْبٖيحَهُمْ

““Ancak siz onların teşbihlerini anlayamazsınız”(İSRA;44) diyor Cenab-ı Allah…”

Değerli Mü’minler!.. Biz de her şeye Bismillah ile başlayarak, Allah'ın adına hareket ediyorum diyoruz… Çünkü Allah'ın yarattığı her şey Bismillah diye onun adına hareket ediyor…

Bakın kâinattaki her şey Allah adına hareket ettiği için, onlara vazifeleri kolay geliyor… Mesela toprağa atılan bir tohum düşünün; o tohumu şöyle bir sıksanız ezilir… Hatta çıkan filizine dokunsanız kopar… Ama o filiz bizim sondajla, makinayla zor deldiğimiz toprağı delip çıkıyor… Toprağın bağrına köklerini salıyor… İşte bu vazifesini Besmeleyle yaptığı için, yani Allah adına hareket ettiği için, bizim elimizle, gücümüzle, yapamadığımız şeyler onlar için çok basit ve kolay oluyor…

İşte insan da yaptığı işi, Allah adına yapmayı alışkanlık haline getirirse, onun için de hiçbir zorluk yok… Onun için Besmele bize de Allah adına hareket etmemiz gerektiğini öğretecek…

Yani yaşam anlayışımız; Ya Rabbi rüzgâr senin adına esiyor… Güneş senin adına doğuyor… Ay senin adına hareket ediyor… Aldığım hava senin adına bana hayat veriyor… Ben de senin adına bir hayat yaşayacağım olacak Bunun için de dilimizde hep Besmele olacak…

Değerli Mü’minler!..

بِسْمِ اللّٰهِ

demek; Allah'ım senin adına, senin verdiğin güçle yapıyorum demektir… Çünkü kalbimizi çalıştıran O… Gözümüzü çalıştıran O… Kulağımızı çalıştıran O… Besmele bir de bu anlama gelir

Günümüzün seküler anlayışında dünyevileşen, maddeleşen toplum, maalesef Müslümanlar da buna dahil… İnsan para kazanıyor, kendi kazandı zannediyor… Aynanın karşısına geçiyor, kendisine baktığından dolayı güzel olduğunu zannediyor… Konuşuyor, ben çok güzel konuşuyorum diyor… Kısaca her şeyin merkezine kendini koyuyor… Hep ben diyor… Gücü kendinden görüyor… İşte Besmele gücü kendimizden görmemizi kırmak içindir… Bismillah demek; Allah'ım senin verdiğin güçle yapıyorum demektir…

Besmele bir de yaptığımız her işte, bize Allah'a şükretmeyi öğretir… Yani bize o işi yapma gücünü verenin Allah olduğunu hatırlamayı kazandırır…

Mesela; Cenab-ı Allah sana yeme kabiliyetini vermezse ve ya organların çalışmazsa yiyemezsin… Konuşurken susturursa konuşamazsın… Göstermezse göremezsin… İşte

بِسْمِ اللّٰهِ

demek; Allah'ım güç ve kudret Senin, bunları hep Senin verdiğin güçle yapıyorum demektir…

Eğer kul yaptığı her işi Besmeleyle, yani Allah adına yaparsa, gücün Allah'tan olduğunu bilirse, o zaman hayatında yanlış yollara sapmaz, sırat-ı müstakimde kalır… İnsan Allah adına hareket etmeyi unuttuğu için sapıtır… Allah adına yaşamayı unuttuğu için sapıtır… Ondan sonra kendi adına, kendisi için yaşamaya, kendisi için yapmaya başlar… Bir insan ne zaman Allah adına yapmayı terk ederse, o zaman o insan dinden, Allah'tan, itikattan uzaklaşmaya başlamıştır…

İşte, ne yaparsak yapalım, Cenab-ı Allah'ın verdiği güç ve kudretle yaptığımızı unutmamamız için, sapmamız için Rabbimiz besmeleyi çok söylememizi ister bizden…

بِسْمِ اللّٰهِ

Allah'ım senin verdiğin güçle yapıyorum… Yani bu gücü bana veren Sensin… Sen vermeseydin ben bunların hiçbirisini yapamazdın anlamına gelir… Gücün-kudretin kaynağını, bilmeyi öğrenmeyi ve sürekli bilincimiz de tutmayı bize öğretir…

Peygamberimiz “Bir kul, besmele çekmeden evine girerse, besmele çekmeden yatağına girerse, sofrasına oturursa; onu gören şeytan ‘gelin burada oturacak yer var, bu eve bizde girebiliriz, yatacak yer var yiyecek yemek var’ diye etrafına seslenir, onları davet eder” diyor… Çünkü Allah adına yapmıyorsa, o zaman şeytan her şeyimize ortak demektir…

Değerli Mü’minler!.. Cennete girenler bile Cennetin kapısına geldiklerinde;

الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذٖى هَدٰینَا

izi cennete getirecek ameller işleyerek, cennetin kapısına getiren Rabbimize hamd-ü senalar olsun…”

لِهٰذَا وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِىَ لَوْلَا اَنْ هَدٰینَا اللّٰهُ

““Eğer Rabbimiz bize hidayet etmeseydi… Eğer Rabbimiz bize yol göstermeseydi, biz bugün cennetin kapısına gelenlerden olamazdık”(ARAF;43) diyecekler… İşte Besmele bize sahip olduğumuz her şeyin; kıldığımız namazdan tutun da attığımız adımlarımıza kadar her şeyimizin Rabbimizin lütfu olduğunu bize hatırlatıyor…”

Besmeleyi doğru iyi anlayabilmek için; insanın her gününü son günüymüş gibi yaşaması da çok önemli… Çünkü biz her gün birilerini razı edebilmek için mücadele ediyoruz… Evlatlarımızı razı edelim, eşimizi razı edelim, patronumuzu razı edelim vs.. Hep birilerini razı etmek adına hayata başlıyoruz… Hep birini razı etmek adına hayata başlayınca; işte insanın en büyük kaybı da buradan başlıyor… Bir âlime; ‘Bu şeytanla mücadelemizde başarılı olabilmenin sırrı nedir’ diye soruyorlar, ‘Her günü son gün gibi yaşa’ diyor…

‘Her gününün son günün olduğunu düşünerek ve yaşayarak, bu son günümde kimi razı etmem lazım, kimi memnun etmem lazım, kimin rızasını kazanmam lazım diye kendine sorduğun zaman, hayatta senin olumsuz yanlış kararlar vermene sebep olan bütün hastalıklarından kurtulursun’ diyor… Evet; büyük buluşma Onunla olacak… Bu anlayışla yaşarsak, hayatımızı kurtarırız…

Değerli Kardeşlerim!.. Kur'an'ın ilk nazil olan ayetinde de Besmele var…

اِقْرَاْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذٖى خَلَقَ

““Yaratan Rabbinin adıyla oku ” Peygamberimize gelen ilk vahiy de, yaptığı her şeyi Allah adına yapmayı öğretiyor… “Yaratan Rabbinin adıyla oku…” Eğer Allah'ın adıyla okursanız; yaratan Allah'ın her şeyde mührünü görürsünüz…”

Eğer insan hayata

اِقْرَاْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذٖى خَلَقَ

penceresinden bakarsa, sofrasına gelen suyun sadece üzerindeki markayı görmez, o suyu yaratan Allah'ın mührünü görür… Ellerine baktığında, eşine baktığında, kardeşine baktığında, ağaca baktığında hep yaratan Allah'ın mührünü görür… Ama bunu görebilmesi için her şeyi,

بِاسْمِ رَبِّكَ

llah'ın adına okumaya çalışacak… İnsan Allah adına bakıyorum dediği anda, Allah evrendeki bütün eşyalarda ki mührünü ona gösterir…

Bizler işte

بِاسْمِ رَبِّكَ

emr-i ilahi gereği

بِسْمِ اللّٰهِ

diyoruz… Allah'ın adıyla diyoruz… Allah ile demiyoruz ya da Allah'ın azametiyle, Allah'ın yüceliği ile demiyoruz… Mümin dünyadaki yaşantısında Allah'ın esmasının tecellilerini görmeye çalışacak… Çünkü kâinatta gördüğümüz her şey Allah'ın isimlerinin tecellileridir… Annemizin bize olan sevgisi, bizim eşimize olan sevgimiz, konuşuyor olmamız, işitiyor olmamız… Bunların hepsi Allah'ın isimlerinin tecellisidir…

Mademki yeryüzünde yaptığımız her şey, Allah'ın isimlerinin tecellisi; o zaman insanın dünyadaki varlık sebebi de Allah'ın esmasını keşfedebilmektir… Allah'ın bütün bu esmalarını tefekkür etmeye ve bu isimlerin tecellisini anlamaya çalışarak yaşarsak, o zaman hayatımız güzelleşir…

Değerli Kardeşlerim!.. Besmele bize duayı öğretir Besmele; yaptığımız her şeyde, Allah'ım beni yardımından mahrum etme demektir… Allah'ım beni yardımından mahrum etme demektir… Besmelesiz her iş yarımdır… Allah'a dua etmeden, Allah'tan yardım istemeden yaptığın her iş yarımdır… Her işin tamama ermesi; ancak Allah için yaptığın zaman olacak…

Namaz mı kılıyorsun; eğer o namazı Allah adına kılmazsan, yarım kalacak, yarın karşılığını göremeyeceksin… Zekât mı veriyor; Allah adına vermediyse bu zekâtı, yani onu razı etmeyi esas almayıp da başka niyetlerle verdiyse eksik oldu demektir, karşılığı olmayacak… Yaptığımız her amelin tamama ermesi Besmeleyle, yani Allah adına yapmakla olacak…

Onun için; yaptığımız her işte

بِسْمِ اللّٰهِ

dememizin sebebi; Besmelesiz yapılan, yani Allah adına olmayan işler yarım işler… Bu kıldığımız namaz da olsa böyle, rızkımızı kazanmak için çalıştığımız işimiz de olsa öyle… Besmelesiz ise yarım…

Ama

بِسْمِ اللّٰهِ

derken de şek ve şüphe olmadan, Allah'ım senin adına yapıyorum, her şeyin sahibi sensin diyeceksin… Eğer bu düşünceyle, bu duyguyla kul

بِسْمِ اللّٰهِ

dediğinde, onun önüne hiçbir şey engel olamaz… Biz bunu peygamberlerin hayatında da birçok örneği ile görüyoruz…

Değerli Mü’minler!..

بِسْمِ اللّٰهِ

şeytanla kul arasında kalkandır… Peygamberimiz “Şeytan

بِسْمِ اللّٰهِ

demeyen insanın dostudur, ortağıdır” diyor…

Eğer

بِسْمِ اللّٰهِ

demezse, yani Allah adına hareket etmezse; insan başka şeyler adına hareket eder… Peygamber Efendimiz “İnsan her sabah nefsini pazara çıkarmış bir kişi olarak uyanır… Eğer insan güne uyanırken, bu günü Allah için yaşayacağım diye uyanırsa, nefsini cehennemden kurtarır, şeytanın esaretinden kurtarır” diyor…

Onun için; insan güne uyandığı zaman, her işini Allah adına yapma manasında

بِسْمِ اللّٰهِ

diyerek, Allah adına yapıyorum diyerek uyanacak… Niyet

بِسْمِ اللّٰهِ

olmazsa, Bismipara olur, Bismimenfaat olur… Bismimoda olur… Ondan sonra neye niyet ederse, onun adına yaşamaya başlıyor insan…

Onun için;

بِسْمِ اللّٰهِ

demek amellerimize ayar vermektir…

بِسْمِ اللّٰهِ

mellerimizin ayarıdır… Allah'ım senin adına yapıyorum… Eğer baştan bu ayarı vermezsek, yaptığımız işin merkezine Allah'ın rızasını alamazsak; yaptığımız amel Allah adına olmaktan çıkar, başkaları adına olmaya başlar…

Değerli Kardeşlerim!.. Besmeleyi doğru öğrenelim ve anlayalım, çocuklarımıza da doğru öğretelim… Besmeleyi dilimizden düşürmeyelim… Hayatımızı Allah adına yaşayalım… Başta annemiz-babamız olmak üzere insanları memnun etme gayretinde olalım… Ama başkalarını memnun etmek için Allah'ı küstürmeyelim… Başkaları için Allah'ın nefretini almayalım… Başkalarını razı etmek adına, Allah'ın rızasını bir kenara atmayalım…