Al-i İmran Sûresi 1. Âyet Tefsiri — Nesefî Tefsiri (Medâriku't-Tenzîl)
Ebü'l-Berekât en-Nesefî
ÂL-İ İMRAN SÛRESİ
Bu sûre Medine'de nâzil otmuştur, 200 âyetten müteşekkildir.
1
Elif, Lâm, Mîm.
Önce kırâat açısından bunu ele alacağız. Daha sonra ikinci âyetin tefsirine geçeceğiz.
﴿الم الله﴾ Bu, “Elif. Lâm. Mimellahu ...” olarak kırâat imâmlarınca okunmuştur. Şöyle ki:
﴿الم﴾ kavlindeki, الميم harfi sakin olduğundan ve ondan sonra gelen, الله lâfz-ı celâldeki لام harfi de sakin olması sebebiyle, الميم harfine fetha (üstün) bir hareke verilmiştir. Çünkü; iki sakin yani harekesiz harf yan yana geldiğinden okunma zorluğu doğmuştur. Bu zorluğu önlemek için fetha harekesiyle الميمharfi harekelenmiştir. Fetha harekelerin en hafifi (kolayı) olması sebebiyle bu hareke verilmiştir. Ancak, “mîm” diye söylerken, mimden önce var olan الياء ile ve الميم harfinden önce gelen esreli الميم göz önünde bulundurularak sondaki الميم harfine esre harekesi verilmemiştir. Bunun da nedeni peş peşe esre harflerin gelmesinden sakınmaktır. Bir de, الميم harfinin fetha ile harekelenmesi, الميم harfi sakindir ve ondan önceki الياء harfi de sakindir diye değildir. Eğer gerçekten böyle olmuş olsaydı bu takdirde, «حم » ifadesinde geçen الميم harfinin mutlak manada fetha olması gerekirdi, vacip olurdu. Bunun için: الميم harfinin fetha harekesi, الله lâfz-ı celâlin başında yer alan hemze harfinin fetha (üstün) harekesidir, işte bu hareke الميم harfinden alınıp الميم harfine taşırıdı demek doğru olmaz. Çünkü;
الهمزة harfi, vasıl hemzesidir.
Bu hemze geçiş hâlinde düşer, okunmaz. Dolayısıyla onunla beraber bunun harekesi de düşer. Eğer bu vasl الهمزة sinin fetha harekesinin الميم harfine nakli câiz olabilseydi, mutlaka الهمزة nin kendisinin de yerinde kalması gerekirdi. Halbuki vasl الهمزة sinin gösterilmesi câiz değildir.
Yani; yazılışta sabittir ve fakat kırâatte yoktur.
Ancak kırâat imâmlarından Ebû Cafer Yezid ile A'şa diye şöhret kazanan Ebû Yûsuf Ya'kûb İbn Halîfe الميم harfini sakin okumuşlar yani, “Elif, lâm, mîm” olarak okumuşlardır. Bu iki kırâat imâmı aynı zamanda, الله lâfzının başındaki الألف harfini de harekeli olarak, الله tarzında kırâat etmişlerdir. Bu ikisinin dışında kalan kırâat imâmları ise, الألف i vasletmişler ve الميم harfini de fetha ile okumuşlardır.
Yani, “Elif Lâm Mimellahu...” olarak okumuşlardır.