Askere Gidene Dua: Uğurlarken Okunacak Dualar ve Anlamları

Askere uğurlarken en güzel dua, Peygamber Efendimiz'in (s.a.s.) yolcu uğurlarken okuduğu duadır: "Estevdiullâhe dîneke ve emâneteke ve havâtîme amelike" — "Dinini, emanetini ve amellerinin sonucunu Allah'a emanet ediyorum." Buna yolculuk duası ve koruma duaları eklenebilir.

Ağustos, sevk zamanı. Otogarlarda, tren garlarında, köy meydanlarında aynı sahne tekrarlanıyor: bir anne oğlunun sırtını sıvazlıyor, bir baba boğazındaki düğümü yutuyor, arkadan bir su dökülüyor. Bu anda söylenecek en anlamlı söz, insanı Allah'a emanet eden bir duadır. Aşağıda kaynağı sağlam olanları bir araya getirdik.

1. Yolcuyu uğurlarken okunan sünnet dua

Efendimiz (s.a.s.) yolculuğa çıkan birini uğurlarken şöyle dua ederdi:

أَسْتَوْدِعُ اللَّهَ دِينَكَ وَأَمَانَتَكَ وَخَوَاتِيمَ عَمَلِكَ

Okunuşu: "Estevdiullâhe dîneke ve emâneteke ve havâtîme amelike."

"Dinini, emanetini ve amellerinin sonunu Allah'a emanet ediyorum." (Ebû Dâvûd, Cihâd, 74; Tirmizî, Deavât, 44 — hasen sahih)

Bu duanın güzelliği neyi emanet ettiğindedir: sadece canı değil, dini, emaneti ve amellerinin akıbetini. Askerlik sadece bir bedenin uzağa gitmesi değil; genç bir insanın yeni bir çevreye, yeni imtihanlara girmesidir. Dua da tam buna karşılık gelir.

2. Yola çıkarken okunacak dua

Araca binerken okunması sünnet olan duadır; Zuhruf sûresinin 13-14. âyetlerine dayanır:

سُبْحَانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنَا هَذَا وَمَا كُنَّا لَهُ مُقْرِنِينَ وَإِنَّا إِلَى رَبِّنَا لَمُنْقَلِبُونَ

Okunuşu: "Sübhânellezî sahhara lenâ hâzâ ve mâ künnâ lehû mukrinîn. Ve innâ ilâ Rabbinâ le-münkalibûn."

"Bunu bizim hizmetimize veren Allah'ı tesbih ederiz; yoksa biz buna güç yetiremezdik. Şüphesiz biz Rabbimize döneceğiz." (Zuhruf, 13-14)

Efendimiz'in (s.a.s.) yolculuğa çıkarken bu duayı okuduğu ve ardından şöyle eklediği rivayet edilir: "Allah'ım! Bu yolculuğumuzda senden iyilik ve takvâ, razı olacağın ameller isteriz. Allah'ım, bu yolculuğu bize kolaylaştır ve uzağını yakın kıl." (Müslim, Hac, 425)

3. Yolu kolaylaştırması için dua

Efendimiz'in (s.a.s.) yolcu için ettiği kısa ve etkili bir duadır:

"Allâhümme'tvi lehü'l-bu'de ve hevvin aleyhi's-sefer."

"Allah'ım! Onun için mesafeyi dür, yolculuğunu kolaylaştır." (Tirmizî, Deavât, 42)

4. Koruma ve sığınma duası

Zorluk ve tehlike anlarında Efendimiz'in (s.a.s.) sığındığı, Kur'an'da da müminlerin dili olarak geçen cümle:

حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ

Okunuşu: "Hasbünallâhü ve ni'me'l-vekîl."

"Allah bize yeter, O ne güzel vekildir." (Âl-i İmrân, 173)

Buna, akşam-sabah okunması tavsiye edilen şu duayı da eklemek güzeldir: "Bismillâhillezî lâ yedurru mea'smihî şey'ün fi'l-ardı ve lâ fi's-semâi ve hüve's-semîu'l-alîm." — "Adı anıldığında yerde ve gökte hiçbir şeyin zarar veremeyeceği Allah'ın adıyla; O işitendir, bilendir." (Ebû Dâvûd, Edeb, 101; Tirmizî, Deavât, 13 — hasen sahih)

5. Anne babanın duası

Uğurlarken kalpten çıkan sade bir Türkçe dua da makbuldür. Şu çerçeve yeterlidir: "Allah'ım, evladımı sana emanet ediyorum. Onu her türlü kazadan, beladan ve kötülükten koru. Kalbine sabır, bedenine sağlık, işine kolaylık ver. Görevini hakkıyla yapmayı, kimseye haksızlık etmemeyi ona nasip et. Sağ salim yuvasına döndür."

Anne babanın duasının reddedilmeyen dualar arasında sayıldığı rivayet edilmiştir (Tirmizî, Birr, 7; Ebû Dâvûd, Vitir, 29 — hasen). Bu yüzden uğurlama anındaki o birkaç cümlenin kıymetini küçümsememek gerekir.

Vatan görevinin dinî değeri

Bir toplumun can, mal ve namus emniyetini korumak İslam'ın en çok önem verdiği alanlardandır. Sınırda nöbet tutmanın değeri hakkında Efendimiz (s.a.s.) şöyle buyurur:

"Allah yolunda bir gün nöbet tutmak, dünyadan ve dünyadaki her şeyden hayırlıdır." (Buhârî, Cihâd, 73)

Bu, askerlik günlerinin boşa geçen bir zaman olmadığını hatırlatır. Aynı şekilde bu görevin ölçüsü de bellidir: adalet, emanete riayet ve kimseye haksızlık etmemek. Emri altındakine merhametle davranan, arkadaşını gözeten bir asker, nöbetinin sevabını da katlar.

Uğurlarken dikkat edilecekler

Halk arasında yaygın bazı âdetler dinî bir dayanağa sahip değildir. Arkadan su dökmek gibi zararsız gelenekler bir mahzur taşımaz; ama "uğur getirsin" niyetiyle nazarlık takmak, kurşun döktürmek, muska taşımak gibi uygulamalar tevhid inancıyla bağdaşmaz. Koruyan Allah'tır; sebeplere sarılmak ise tedbirdir, tılsım değil.

Bir de şu var: uğurlanan gencin en çok ihtiyaç duyduğu şey, gidişinden sonra arkasından yapılan dualardır. Gıyabında yapılan duanın kabule daha yakın olduğu bildirilmiştir (Müslim, Zikir, 86).

Sıkça Sorulan Sorular

Askere gidene okunacak en güzel dua hangisidir?

Efendimiz'in (s.a.s.) yolcu uğurlarken okuduğu "Estevdiullâhe dîneke ve emâneteke ve havâtîme amelike" duasıdır (Ebû Dâvûd, Cihâd, 74).

Askere giderken arkadan su dökmek dinen doğru mu?

Su dökmenin dinî bir dayanağı yoktur; bir gelenektir. "Uğur getirsin" inancıyla değil de sadece âdet olarak yapıldığında bir mahzur taşımaz.

Asker duası hangi vakitte okunmalı?

Belirli bir vakti yoktur. Uğurlama anında, yola çıkarken ve sonrasında her namazın ardından okunabilir.

Askerde namaz kılmak için ne yapılmalı?

Görev şartları elverdiğince namaz vaktinde kılınır; kılınamayan namazlar kaza edilir. Yolculuk halinde dört rekâtlı farzlar iki rekât olarak kılınır.

Gıyabında yapılan dua kabul olur mu?

Bir Müslümanın kardeşi için gıyabında yaptığı duanın kabule yakın olduğu ve bir meleğin "aynısı sana da olsun" diye karşılık verdiği bildirilmiştir (Müslim, Zikir, 86).