Cuma Günü Yapılması Gereken İbadetler: Kehf Sûresi, Salavat ve Dua
Cuma, müminin haftalık bayramı sayılan en faziletli gündür. O gün gusledip temiz ve güzel giyinmek, erkekler için Cuma namazına gitmek, gün boyu Kehf Sûresi okumak, Peygamberimize (s.a.s.) çokça salâtü selâm getirmek ve duaların kabul edildiği "icabet saatini" kollayarak bolca dua etmek başlıca yapılacaklardır.
Bu yıl Aşure Günü'nün (25 Haziran) hemen ardından gelen ilk Cuma, 26 Haziran'a denk geliyor. Mübarek bir günün peşi sıra gelen bu Cuma'yı iyi değerlendirmek isteyenler için, haftanın bu özel gününde yapılabilecek ibadetleri kaynaklarıyla birlikte toparladık.
Cuma günü neden bu kadar mübarektir?
Cuma, İslam'da günlerin en değerlisidir. Peygamberimiz (s.a.s.) onu şu sözleriyle diğer günlerin önüne koymuştur:
خَيْرُ يَوْمٍ طَلَعَتْ عَلَيْهِ الشَّمْسُ يَوْمُ الْجُمُعَةِ
"Üzerine güneşin doğduğu en hayırlı gün Cuma günüdür." (Müslim, Cuma 18)
Aynı hadisin devamında Hz. Âdem'in (a.s.) bu günde yaratıldığı, yine bu günde cennete konulduğu bildirilir. Bu yönüyle Cuma, insanlık tarihinin dönüm noktalarını içinde taşıyan, haftanın kalbi gibidir.
Cuma namazı ve hutbe
Cuma gününün en başta gelen ibadeti, elbette Cuma namazıdır. Şartlarını taşıyan erkek müminlere farz olan bu namaz, müminleri haftada bir kez bir araya getirir. Yüce Rabbimiz şöyle buyurur:
يَا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا اِذَا نُودِيَ لِلصَّلٰوةِ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا اِلٰى ذِكْرِ اللّٰهِ وَذَرُوا الْبَيْعَ
"Ey iman edenler! Cuma günü namaz için çağrı yapıldığında Allah'ı anmaya koşun ve alışverişi bırakın." (Cuma, 9)
Hutbeyi dikkatle ve sessizce dinlemek de namazın bir parçası gibidir. İmam hutbe okurken konuşmamak, hatta yanındakini "sus" diye uyarmamak bile sünnetin gereğidir. Camiye erken gitmek ise apayrı bir fazilettir; ilk saatte gidenin sevabı, sonraki saatlerde gidenlerden kat kat fazla bildirilmiştir.
Kehf Sûresi okumak
Cuma gününe mahsus en bilinen amellerden biri Kehf Sûresi'ni okumaktır. Bu sûreyi okumanın faziletini Peygamberimiz (s.a.s.) şöyle müjdelemiştir: "Kim Cuma günü Kehf Sûresi'ni okursa, iki Cuma arasında onun için bir nur parlar." (Hâkim, Müstedrek; Beyhakî, Sünen — hadis hasendir). Bu sûre, hem Perşembe'yi Cuma'ya bağlayan geceden hem de Cuma gün boyunca, güneş batmadan önce okunabilir.
Kehf Sûresi'nin baş ve son tarafındaki âyetleri ezberleyip okumak, fitnelere karşı korunma vesilesi olarak da tavsiye edilmiştir. Tamamını okuyamayanlar hiç olmazsa ilk on âyetini okumaya gayret edebilir.
Peygamberimize çokça salavat getirmek
Cuma gününün gizli hazinelerinden biri de salâtü selâmdır. Evs b. Evs'ten (r.a.) rivayet edilen hadiste Peygamberimiz (s.a.s.), Cuma gününü sayıp şöyle buyurur:
فَاَكْثِرُوا عَلَيَّ مِنَ الصَّلَاةِ ف۪يهِ فَاِنَّ صَلَاتَكُمْ مَعْرُوضَةٌ عَلَيَّ
"...O gün bana çokça salâtü selâm getirin; çünkü sizin salâtınız bana arz olunur." (Ebû Dâvûd, Salât 201; Nesâî, Cuma 5)
Bu sebeple Cuma günü dilde "Allâhümme salli alâ seyyidinâ Muhammed" sözünü hiç düşürmemek güzel bir âdettir. İş arasında, yolda, evde; vakit buldukça getirilen her salavat, doğrudan Efendimize sunulan bir selam hükmündedir.
Duaların kabul olduğu "icabet saati"
Cuma günü, içinde duaların geri çevrilmediği gizli bir an barındırır. Ebû Hüreyre'den (r.a.) rivayet edilen sahih hadiste Peygamberimiz (s.a.s.), Cuma gününde öyle bir saat olduğunu, o ânı yakalayıp namaz kılan ve Allah'tan bir şey isteyen kulun istediğinin mutlaka verileceğini haber vermiş ve bu vaktin kısalığına işaret etmiştir (Buhârî, Cuma 37; Müslim, Cuma 13).
Âlimler bu saatin tam olarak ne zaman olduğu konusunda farklı görüşler bildirmiştir; en kuvvetli iki görüşten biri imamın minbere çıkışından namazın bitişine kadarki vakit, diğeri ise ikindiden sonra güneş batana kadarki son saattir. Bu yüzden Cuma gününün özellikle ikindi sonrasını dua ile geçirmek tavsiye edilmiştir.
Cuma günü yapılacak diğer güzel ameller
Bunların yanında Cuma'yı bereketlendiren küçük ama değerli alışkanlıklar vardır: O güne gusülle başlamak, varsa güzel koku sürünmek ve temiz giyinmek; namaza yürürken sükûnetle gitmek; gücü yettiğince sadaka vermek; akrabayı, dostu aramak ve dargınlıkları o gün gidermek. Cuma, sadece camiyle sınırlı bir gün değil; baştan sona gönlü ve ahlâkı güzelleştiren bir fırsattır.
Sıkça Sorulan Sorular
Cuma günü hangi sûre okunur?
Cuma gününe mahsus okunması tavsiye edilen sûre Kehf Sûresi'dir. Perşembe'yi Cuma'ya bağlayan geceden başlayarak Cuma günü güneş batana kadar okunabilir. Tamamı okunamazsa hiç değilse ilk on âyeti okunmaya çalışılır.
Cuma günü duaların kabul olduğu saat ne zaman?
Sahih hadiste bu saatin varlığı bildirilmiş, fakat kesin vakti gizli tutulmuştur. Âlimlerin öne çıkan iki görüşü vardır: imamın minbere çıkmasından namazın bitimine kadarki vakit ve ikindiden sonra güneş batana kadarki son saat. Bu iki vakti dua ile değerlendirmek en güzelidir.
Cuma namazı kimlere farzdır?
Cuma namazı; akıllı, ergin, mukim (yolcu olmayan) ve namaza engel bir özrü bulunmayan hür erkek müslümanlara farz-ı ayındır. Kadınlara, yolculara ve namaza gitmesine engel hastalığı olanlara farz değildir; ancak kılarlarsa o günkü öğle namazı yerine geçer.
Kadınlar Cuma namazı kılar mı?
Kadınlara Cuma namazı farz değildir; evlerinde öğle namazını kılmaları yeterlidir. Fakat camiye gidip Cuma namazını kılarlarsa bu namaz onlar için sahih olur ve öğle namazı yerine geçer; ayrıca öğleyi kılmaları gerekmez.
Kehf Sûresi'ni gece mi gündüz mü okumak gerekir?
İkisi de olur. Âlimler, Perşembe'yi Cuma'ya bağlayan akşamdan itibaren Cuma günü güneş batana kadarki sürenin tamamını uygun vakit kabul etmiştir. Kişi gününe göre en müsait ânı seçebilir.
Yorumlar