Korku ve Sıkıntı Anında Okunacak Dualar
Korku, panik ve daralma anlarında okunacak duaların başında Efendimiz'in (s.a.s.) sıkıntı anında öğrettiği "kerb duası", Hz. Yûnus'un (a.s.) balığın karnındaki niyazı ve "Hasbünallâhü ve ni'me'l-vekîl" cümlesi gelir. Hepsi Kur'an ve sahih hadis kaynaklıdır; kısa oldukları için en zor anda bile dilden kolayca dökülür.
İnsan bazen bir haberle, bazen bir telefon sesiyle irkiliyor. Yangın haberi, hastane koridoru, gecikmiş bir dönüş yolu… Kalp hızlanıyor, akıl dağılıyor. İşte tam o anda dilin sığınacağı sağlam cümleler olması büyük bir nimet. Aşağıdaki dualar uzun değil; ezberlenmesi kolay, tekrarı kalbe iyi gelen dualardır.
Korku ve endişe, imanın zıddı değildir
Önce şu yanlış anlaşılmayı düzeltmek gerekiyor: Korkmak imansızlık değildir. Hz. Mûsâ (a.s.) korkmuş, Efendimiz (s.a.s.) mağarada arkadaşını "üzülme" diye teselli etmiştir. Kur'an, korkuyu bir imtihan olarak açıkça anar:
وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِنَ الْاَمْوَالِ وَالْاَنْفُسِ وَالثَّمَرَاتِ وَبَشِّرِ الصَّابِر۪ينَ
"Andolsun ki sizi biraz korku, açlık; mallardan, canlardan ve ürünlerden biraz eksiltmekle imtihan edeceğiz. Sabredenleri müjdele." (Bakara, 155)
Mesele korkuyu hiç hissetmemek değil; korkuyu doğru kapıya taşımak. Dua tam olarak bunu yapar: dağılan zihni tek bir yöne toplar.
1. Kerb (sıkıntı) duası
İbn Abbas'ın (r.a.) rivayetine göre Efendimiz (s.a.s.) sıkıntı anında şöyle dua ederdi:
لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ الْعَظِيمُ الْحَلِيمُ، لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ، لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَرَبُّ الْأَرْضِ وَرَبُّ الْعَرْشِ الْكَرِيمِ
Okunuşu: "Lâ ilâhe illallâhü'l-azîmü'l-halîm. Lâ ilâhe illallâhü rabbü'l-arşi'l-azîm. Lâ ilâhe illallâhü rabbü's-semâvâti ve rabbü'l-ardı ve rabbü'l-arşi'l-kerîm."
Anlamı: "Azîm ve Halîm olan Allah'tan başka ilâh yoktur. Yüce arşın Rabbi olan Allah'tan başka ilâh yoktur. Göklerin Rabbi, yerin Rabbi ve şerefli arşın Rabbi olan Allah'tan başka ilâh yoktur." (Buhârî, Deavât, 27; Müslim, Zikir, 83)
Bu duanın dikkat çeken yönü, içinde bir talep cümlesi bulunmamasıdır. Baştan sona Allah'ın büyüklüğünü anlatır. Sıkıntının küçülmesi için önce onu kuşatanın ne kadar büyük olduğunu hatırlatır insana.
2. Hz. Yûnus'un (a.s.) duası
Balığın karnındaki karanlıkta edilen dua, Kur'an'da nakledilir ve sıkıntıdan çıkışın anahtarı olarak sunulur:
لَٓا اِلٰهَ اِلَّٓا اَنْتَ سُبْحَانَكَۗ اِنّ۪ي كُنْتُ مِنَ الظَّالِم۪ينَ
Okunuşu: "Lâ ilâhe illâ ente sübhâneke innî küntü mine'z-zâlimîn."
Anlamı: "Senden başka ilâh yoktur. Seni tenzih ederim. Gerçekten ben zalimlerden oldum." (Enbiyâ, 87)
Ayetin devamı bir müjdedir: "Biz de duasını kabul ettik ve onu kederden kurtardık. İşte biz müminleri böyle kurtarırız." (Enbiyâ, 88)
3. "Hasbünallâhü ve ni'me'l-vekîl"
Tehdit ve korku haberi karşısında müminlerin sözü olarak Kur'an'da geçer:
حَسْبُنَا اللّٰهُ وَنِعْمَ الْوَك۪يلُ
Okunuşu: "Hasbünallâhü ve ni'me'l-vekîl."
Anlamı: "Allah bize yeter, O ne güzel vekildir." (Âl-i İmrân, 173)
Hz. İbrâhim'in (a.s.) ateşe atılırken söylediği söz olarak da rivayet edilir (Buhârî, Tefsîr, 3/13). Bir işi tamamen Allah'a havale etmenin en kısa ifadesidir.
4. Efendimiz'in (s.a.s.) sabah-akşam sığınma duası
Osman b. Affân'ın (r.a.) naklettiği kısa dua, ani belâlardan korunmak için sabah ve akşam üçer defa okunur:
بِسْمِ اللَّهِ الَّذِي لَا يَضُرُّ مَعَ اسْمِهِ شَيْءٌ فِي الْأَرْضِ وَلَا فِي السَّمَاءِ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ
Okunuşu: "Bismillâhillezî lâ yedurru mea'smihî şey'ün fi'l-ardı velâ fi's-semâi ve hüve's-semîu'l-alîm."
Anlamı: "O Allah'ın adıyla ki, O'nun adı anıldığında yerde ve gökte hiçbir şey zarar veremez. O, her şeyi işiten ve bilendir." (Tirmizî, Deavât, 13 — hasen sahih; Ebû Dâvûd, Edeb, 101)
5. Bir korku haberi geldiğinde
Efendimiz (s.a.s.) korkutucu bir şey gördüğünde veya işittiğinde şöyle derdi: "Allâhümme innî es'elüke min hayrihâ ve hayri mâ fîhâ ve hayri mâ ürsilet bih; ve eûzü bike min şerrihâ ve şerri mâ fîhâ ve şerri mâ ürsilet bih" — "Allah'ım, bunun hayrını, içindekinin hayrını ve onunla gönderilenin hayrını isterim; şerrinden, içindekinin şerrinden ve onunla gönderilenin şerrinden sana sığınırım." (Müslim, İstiskā, 15) Bu dua rüzgâr ve fırtına için öğretilmiştir; her türlü endişe verici hâdisede okunabilir.
Duayı nasıl daha etkili hâle getiririz?
- Tedbiri bırakmadan. Dua, sebeplere sarılmanın yerine değil, yanına gelir. Deveyi bağlayıp sonra tevekkül etmeyi öğütleyen ölçü (Tirmizî, Kıyâmet, 60) bunu anlatır.
- Israrla. Bir kez okuyup bırakmak yerine, sıkıntı geçene kadar tekrar etmek sünnettir.
- Helâl lokmayla. Duanın kabulünde helâl kazancın yeri büyüktür.
- Başkası için de. Gıyabında kardeşine dua edene bir melek "sana da aynısı olsun" diye dua eder (Müslim, Zikir, 86).
Bunlar birer sihirli formül değil; kalbin doğru yöne dönmesini sağlayan cümlelerdir. Korku hepimizin başına gelir. Fark, o korkuyla kimin kapısına gittiğimizde ortaya çıkar.
Sıkça Sorulan Sorular
Korku duası kaç defa okunmalı?
Sabit bir sayı şartı yoktur. Kerb duası sıkıntı geçene kadar tekrar edilebilir; "Bismillâhillezî lâ yedurru…" duası ise sabah ve akşam üçer defa okunur şeklinde rivayet edilmiştir. Sayıdan çok, kalbin duaya katılması önemlidir.
Panik atak yaşayan kişi hangi duayı okumalı?
Kısa ve tekrarı kolay olduğu için "Lâ ilâhe illâ ente sübhâneke innî küntü mine'z-zâlimîn" ile "Hasbünallâhü ve ni'me'l-vekîl" tavsiye edilir. Bununla birlikte panik atak tıbbi destek gerektiren bir durumdur; dua ile birlikte hekime başvurmak sünnete uygun olandır, zira tedavi olmak da bir sebebe sarılmadır.
Gece korkan çocuğa hangi dua okunur?
Efendimiz (s.a.s.) torunlarına Felak ve Nâs sûrelerini okuyup ellerini üzerlerine sürerdi (Buhârî, Fedâilü'l-Kur'ân, 14). Âyetü'l-Kürsî de yatarken okunması tavsiye edilen ayetlerdendir.
Dua ederken Arapça bilmek şart mı?
Şart değildir. Kişi kendi diliyle de dua edebilir; Allah kalpteki niyeti bilir. Sünnette geçen duaları aslıyla okumak faziletlidir, fakat anlamını bilerek Türkçe niyaz etmek de duadır.
Afet ve yangın anında ne okunmalı?
"Hasbünallâhü ve ni'me'l-vekîl" ile rüzgâr ve korkutucu hâdiseler için öğretilen "Allâhümme innî es'elüke min hayrihâ…" duası okunabilir. Ancak önce can güvenliği: tahliye, ihbar ve yetkililerin uyarısına uymak esastır; dua bu tedbirlerin yerine değil, yanında yer alır.
