Salavat Nedir, Nasıl Getirilir? Anlamı, Okunuşu ve Fazileti

Salavat; Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed'e (s.a.s.) Allah'tan rahmet ve selâm dilemektir. "Allahümme salli alâ Muhammed" demek en kısa salavattır. Salavat getirmek Kur'an'ın emridir; bir kez salavat getirene Allah'ın on rahmet edeceği sahih hadisle müjdelenmiştir.

Hicrî takvimde Safer ayındayız; önümüzde Efendimiz'in (s.a.s.) dünyayı şereflendirdiği Rebîülevvel ayı ve Mevlid Kandili var. Gönüller şimdiden o mübarek geceye hazırlanırken, Peygamber sevgisinin en sade ve en güçlü ifadesini yeniden hatırlamanın tam zamanı: salavat. Peki salavat tam olarak nedir, nasıl getirilir, hangi sözlerle söylenir? İşte kaynaklarıyla cevabı.

Salavat Ne Demektir?

Salavat, "salât" kelimesinin çoğuludur. Salât; dua, rahmet ve istiğfar anlamlarına gelir. Peygamberimiz (s.a.s.) için kullanıldığında salavat; Allah Teâlâ'dan O'na rahmet, bereket ve selâm dilemek, adı anıldığında O'nu saygıyla yâd etmek demektir. Allah'ın Resûlü'ne salâtı rahmet etmesi, meleklerin salâtı bağışlanma dilemesi, müminlerin salâtı ise duadır.

Salavatın kaynağı bizzat Kur'an-ı Kerim'dir:

إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ ۚ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا

"Şüphesiz Allah ve melekleri Peygamber'e salât ediyorlar. Ey iman edenler! Siz de ona salât edin, selâm edin." (Ahzâb, 56)

Dikkat edilirse ayet önce Allah'ın ve meleklerin Peygamber'e salât ettiğini haber veriyor, sonra müminlere emrediyor. Yani salavat getiren kul, Allah'ın ve meleklerin katıldığı bir işe iştirak etmiş oluyor. Bu, başka hiçbir zikirde olmayan bir şereftir.

Salavat Getirmenin Fazileti

Efendimiz (s.a.s.) şöyle buyurmuştur: "Kim bana bir salavat getirirse, Allah da ona on salât eder (rahmetle muamele eder)." (Müslim, Salât 70)

Bir salavata karşılık on rahmet… Kâr oranı bu kadar yüksek başka bir ticaret düşünmek zordur. Tirmizî'nin naklettiği bir hadiste ise Efendimiz, "Kıyamet günü insanların bana en yakını, bana en çok salavat getirendir" buyurur (Tirmizî, Vitir 21). Cuma günleri salavatı çoğaltmak ayrıca tavsiye edilmiştir; zira Efendimiz, cuma günü kendisine getirilen salavatların arz olunduğunu bildirmiştir (Ebû Dâvûd, Salât 201).

Adı anıldığında salavat getirmemek ise hoş karşılanmamıştır. Efendimiz (s.a.s.), yanında adı zikredildiği hâlde salavat getirmeyen kimse için "burnu sürtülsün" ifadesini kullanmıştır (Tirmizî, Deavât 100). Bu yüzden müminler, O'nun adını duyduklarında en azından "sallallahu aleyhi ve sellem" derler.

Salavat Nasıl Getirilir? En Kısa Salavat

Salavatın belirli bir vakti, sayısı veya şartı yoktur; abdestli ya da abdestsiz, ayakta ya da otururken, her dilde getirilebilir. En kısa ve yaygın şekli şudur:

"Allahümme salli alâ Muhammed"
"Allah'ım! Muhammed'e salât (rahmet) eyle."

Türkçe olarak "Ona salât ve selâm olsun" demek de salavattır. Adı geçtiğinde söylenen "sallallahu aleyhi ve sellem" (Allah O'na salât ve selâm etsin) ifadesi de kısa bir salavattır. Önemli olan kalpten ve saygıyla söylenmesidir.

Salât-ı İbrâhimiyye: Namazlarda Okuduğumuz Salavat

Sahabe, "Yâ Resûlallah, sana nasıl salât edeceğiz?" diye sorduğunda Efendimiz (s.a.s.) onlara, bugün her namazın son oturuşunda okuduğumuz salavatı öğretmiştir (Buhârî, Enbiyâ 10). "Allahümme salli" ve "Allahümme bârik" diye bildiğimiz bu salavatın metni şudur:

"Allahümme salli alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed. Kemâ salleyte alâ İbrâhîme ve alâ âli İbrâhîm. İnneke hamîdün mecîd."

"Allahümme bârik alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed. Kemâ bârekte alâ İbrâhîme ve alâ âli İbrâhîm. İnneke hamîdün mecîd."

Anlamı: "Allah'ım! İbrâhim'e ve âline rahmet ettiğin gibi Muhammed'e ve âline de rahmet et. Şüphesiz sen övülmeye lâyıksın, şan ve şeref sahibisin. Allah'ım! İbrâhim'i ve âlini mübarek kıldığın gibi Muhammed'i ve âlini de mübarek kıl. Şüphesiz sen övülmeye lâyıksın, şan ve şeref sahibisin."

Bizzat Efendimiz'in öğrettiği bu metin, salavatların en faziletlisi kabul edilir. Bunun dışında asırlar içinde âlimlerin ve gönül ehlinin düzenlediği çeşitli salavat metinleri de vardır; içeriği sahih inanca uygun olduğu sürece bunları okumakta bir sakınca yoktur. Ancak hiçbir salavat metnine "şu kadar okuyan kesin şuna kavuşur" gibi dinde yeri olmayan kesin vaatler yüklenmemelidir.

Salavatı Hayatın İçine Yaymak

Salavat yalnız kandil gecelerinin zikri değildir. Sabah yürüyüşünde, direksiyon başında, işe giderken, uyumadan önce… Dil boş kaldığında salavata dönmek, hem Peygamber sevgisini diri tutar hem de kalbe sükûnet verir. Sıkıntılı anlarda salavatı çoğaltmak da müminlerin öteden beri başvurduğu bir yoldur; zira dua ile salavat arasında kuvvetli bir bağ vardır: Âlimler, duanın kabulü için başında ve sonunda salavat getirilmesini tavsiye etmişlerdir. Rebîülevvel ayına ve Mevlid Kandili'ne yaklaştığımız şu günlerde günlük bir salavat alışkanlığı edinmek, o mübarek geceye en güzel hazırlıktır.

Sıkça Sorulan Sorular

Salavat nedir, kısaca?

Salavat, Peygamber Efendimiz'e (s.a.s.) Allah'tan rahmet ve selâm dilemektir. Kaynağı Ahzâb sûresinin 56. ayetidir; Allah müminlere Peygamber'e salât ve selâm etmelerini emreder.

En kısa salavat nasıl getirilir?

"Allahümme salli alâ Muhammed" demek yeterlidir; anlamı "Allah'ım! Muhammed'e rahmet eyle" demektir. Adı anıldığında "sallallahu aleyhi ve sellem" demek de kısa bir salavattır.

Salavat getirmenin fazileti nedir?

Sahih hadise göre bir salavat getirene Allah on rahmet eder (Müslim, Salât 70). Kıyamet günü Efendimiz'e en yakın olanlar, O'na en çok salavat getirenlerdir (Tirmizî, Vitir 21).

Salavat abdestsiz getirilir mi?

Evet. Salavat bir zikir ve duadır; abdest şartı yoktur. Her yerde, her vakitte, oturarak, yürürken, çalışırken getirilebilir. Elbette saygılı bir hâl üzere olmak güzeldir.

Hangi salavat en faziletlidir?

Bizzat Efendimiz'in (s.a.s.) sahabeye öğrettiği ve namazlarda okunan Salât-ı İbrâhimiyye en faziletli salavat kabul edilir (Buhârî, Enbiyâ 10). Diğer salavat metinleri de içeriği sahih olduğu sürece okunabilir.