Şifa Duası: Hastalara Okunacak Dualar, Okunuşu ve Anlamı

Şifa yalnızca Allah'tandır; dua ise mü'minin en güçlü sığınağıdır. Peygamberimiz (s.a.s.) hastayı ziyaret ettiğinde elini sürer, "Allâhümme Rabbe'n-nâs, ezhibi'l-be's…" diye niyaz ederdi. Aşağıda Kur'an'dan şifa âyetleri ile Hz. Peygamber'in (s.a.s.) hastalara okuduğu sahih şifa duaları; Arapçası, okunuşu ve anlamıyla yer alıyor.

Şifa kimden gelir?

İslâm'ın bu konudaki bakışı çok dengelidir: ilaç ve tedavi birer sebeptir, asıl şifayı veren ise Allah'tır. Bu hakikati, hasta düştüğünde sebeplere değil doğrudan Rabbine yönelen İbrahim (a.s.) en güzel şekilde dile getirmiştir:

وَاِذَا مَرِضْتُ فَهُوَ يَشْف۪ينِ

"Hastalandığımda da O bana şifa verir." (Şuarâ, 26/80)

Kur'an'ın bizzat kendisi de mü'minler için bir şifa kaynağıdır. Onu okumak, dinlemek ve manasıyla hemhâl olmak hem kalbe hem bedene huzur taşır:

وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْاٰنِ مَا هُوَ شِفَٓاءٌ وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِن۪ينَ

"Biz, Kur'an'dan mü'minler için şifa ve rahmet olan şeyler indiriyoruz." (İsrâ, 17/82)

Peygamberimizin (s.a.s.) hastalara okuduğu şifa duası

Hz. Âişe'den (r.a.) gelen rivayete göre Resûlullah (s.a.s.), bir hastayı ziyaret ettiğinde sağ eliyle onu sıvazlar ve şu duayı okurdu. Hem hasta yanında hem de uzaktaki bir hastamız için gönülden okunabilir:

اَللّٰهُمَّ رَبَّ النَّاسِ اَذْهِبِ الْبَأْسَ اِشْفِ اَنْتَ الشَّاف۪ي لَا شِفَاءَ اِلَّا شِفَاؤُكَ شِفَاءً لَا يُغَادِرُ سَقَمًا

"Allâhümme Rabbe'n-nâs, ezhibi'l-be's, işfi ente'ş-şâfî, lâ şifâe illâ şifâuke, şifâen lâ yuğâdiru sekamâ."

"Ey insanların Rabbi! Bu hastalığı gider, şifa ver. Şifa veren ancak Sensin. Senin vereceğin şifadan başka şifa yoktur. Ardında hiçbir hastalık bırakmayan bir şifa ihsan eyle." (Buhârî, Merdâ 20; Müslim, Selâm 46)

Hasta yanında yedi defa okunan şifa duası

Bir başka sahih rivayette Peygamberimiz (s.a.s.), eceli gelmemiş bir hastanın yanında yedi defa okunacak şu duanın, Allah'ın izniyle şifaya vesile olacağını müjdelemiştir:

اَسْاَلُ اللّٰهَ الْعَظ۪يمَ رَبَّ الْعَرْشِ الْعَظ۪يمِ اَنْ يَشْفِيَكَ

"Es'elullâhe'l-azîm, Rabbe'l-arşi'l-azîm, en yeşfiyek."

"Büyük arşın Rabbi olan yüce Allah'tan sana şifa vermesini niyaz ederim." (yedi defa)

Bu duayı tarif eden hadiste şöyle buyrulur: "Kim eceli gelmemiş bir hastayı ziyaret eder de yanında yedi defa bu duayı okursa, Allah o hastaya mutlaka şifa verir." (Tirmizî, Tıb 32; Ebû Dâvûd, Cenâiz 12). Görüldüğü gibi söz, kısacık ama manası derindir: şifayı arşın Rabbinden istemek.

Şifa için okunabilecek Kur'an sûreleri

Belirli duaların yanında, Kur'an'ın bazı sûreleri de hastaya okunup üflenerek (rukye) şifa niyetiyle okunagelmiştir. Bunların başında Fâtiha sûresi gelir; nitekim bir sahâbî, bir kabile reisini Fâtiha okuyarak iyileştirmiş, durumu duyan Resûlullah (s.a.s.) tebessümle "Fâtiha'nın bir rukye (şifa vesilesi) olduğunu nereden bildin?" buyurmuştur (Buhârî, Tıb 33; Müslim, Selâm 65).

Aynı şekilde Felak ve Nâs sûreleri, Âyetü'l-Kürsî ve İhlâs sûresi de korunma ve şifa için okunan âyetlerdendir. Peygamberimiz rahatsızlandığında bu sûreleri okuyup ellerine üfler, sonra elleriyle vücudunu sıvazlardı. Bunları hem kendimize hem hastamıza okuyabiliriz.

Hasta ziyaretinin ve duanın değeri

Şifa duaları çoğu zaman bir hasta ziyaretinde okunur. İslâm, hastayı ziyaret etmeyi (iyâdetü'l-marîd) önemli bir kardeşlik vazifesi sayar ve buna büyük bir sevap bağlar. Peygamberimiz (s.a.s.) şöyle buyurmuştur: "Bir kimse hasta bir kardeşini ziyaret ettiğinde, dönünceye kadar cennet bahçesindedir." (Müslim, Birr 40). Yani bir hastanın elini tutup ona dua etmek, hem ona moral verir hem ziyaret edene umulmadık bir ecir kazandırır.

Ziyaret sırasında uzun konuşmalardan çok, hastayı yormayan tatlı bir söz, hâl hatır ve içten bir dua makbuldür. Onun yanında ümit verici cümleler kurmak, "geçmiş olsun, Allah şifa versin" demek ve yukarıdaki duaları okumak sünnete uygun bir edeptir. Hastanın da bu hâlini fırsata çevirip kendi diliyle Rabbine yalvarması güzeldir; çünkü hastanın duası makbul dualardandır.

Şifa dualarında dikkat edilmesi gerekenler

Dua, tedavinin yerine geçen değil, onu tamamlayan bir güçtür. İslâm tedaviyi teşvik eder; Peygamberimiz (s.a.s.) "Allah, devasını yaratmadığı hiçbir hastalık indirmemiştir" buyurarak hem doktora başvurmayı hem dua etmeyi birlikte tavsiye etmiştir (Buhârî, Tıb 1). Dolayısıyla şifa dualarını okurken hekime gitmeyi, ilacı ve tedaviyi asla ihmal etmemek gerekir; ikisi birbirinin rakibi değil, yoldaşıdır.

Bir de hastalığa yüklenen mananın güzelliğini hatırlatalım. Mü'min için hastalık, sabredildiğinde günahlara kefaret ve derece vesilesidir: "Mü'mine bir yorgunluk, bir hastalık, bir keder, hatta bedenine batan bir diken bile isabet etse, Allah bununla onun günahlarından bir kısmını bağışlar." (Buhârî, Merdâ 1; Müslim, Birr 52). Bu yüzden şifa beklerken bile gönlü ümitli, dili dua dolu tutmak en güzelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Şifa duası nasıl okunur?

Şifa duası, abdestli olarak ve gönülden bir teslimiyetle okunur. Hasta yanındaysa ona dokunup ya da elini sıvazlayarak, uzaktaysa onun için dua ederek okunabilir. Arapça aslını okumak güzeldir; okuyamayan kişi mealini gönülden söyleyerek de aynı niyeti taşır. Önemli olan şifayı yalnızca Allah'tan istemektir.

Hasta için hangi dua okunur?

Peygamberimizin (s.a.s.) hastalara okuduğu "Allâhümme Rabbe'n-nâs, ezhibi'l-be's…" duası ile "Es'elullâhe'l-azîm, Rabbe'l-arşi'l-azîm, en yeşfiyek" duası okunur. Bunlara ek olarak Fâtiha, Felak, Nâs sûreleri ve Âyetü'l-Kürsî de şifa niyetiyle okunabilir.

Şifa duası kaç defa okunur?

"Es'elullâhe'l-azîm…" duasının hasta yanında yedi defa okunması hadiste tavsiye edilmiştir. Diğer dualar için belirli bir sayı şartı yoktur; ihlâsla ve tekrar tekrar okumak güzeldir. Esas olan sayı değil, kalbin Allah'a yönelişidir.

Dua şifa için yeterli mi, tedavi de gerekir mi?

İkisi birlikte yürür. Tedavi, Allah'ın şifa için koyduğu bir sebeptir; dua ise o sebebin sahibinden yardım istemektir. Peygamberimiz "Her hastalığın bir devası vardır" buyurarak tedaviyi teşvik etmiştir. Bu yüzden dua ederken hekime başvurmayı ve tedaviyi sürdürmeyi ihmal etmemek gerekir.

Kur'an'da şifa âyetleri hangileridir?

Kur'an'da şifadan söz eden başlıca âyetler arasında İsrâ sûresi 82, Şuarâ sûresi 80, Yûnus sûresi 57, Nahl sûresi 69 ve Fussilet sûresi 44 sayılabilir. Bunların yanında Fâtiha, İhlâs, Felak ve Nâs sûreleri de şifa ve korunma niyetiyle okunan sûrelerdir.