Uyumadan Önce Okunacak Dualar ve Sünnetler

Uyumadan önce okunacak başlıca dualar; Âyetü'l-Kürsî, İhlâs, Felâk ve Nâs sûreleri ile "Bismike Allâhümme emûtü ve ahyâ" duasıdır. Peygamber Efendimiz (s.a.s.) bunları okur, abdestli ve sağ yanı üzere yatardı. Bu dualar gece boyunca kişiye huzur ve mânevî bir koruma sağlar; uykuyu bir ibadete dönüştürür.

Uyku, her gece tattığımız küçük bir ölümdür; uyanmak ise yeni bir hayata dönüştür. Bu yüzden yatağa Rabbimizin adıyla, gönlü huzurlu girmek çok kıymetlidir. Peygamber Efendimiz (s.a.s.) uykuya geçmeden önce birkaç güzel duayı hiç ihmal etmezdi. Aşağıda bu duaları Arapçası, okunuşu ve anlamıyla derledik.

1. Âyetü'l-Kürsî

Uyumadan önce okunması en çok tavsiye edilen âyet, Âyetü'l-Kürsî'dir. Ebû Hüreyre'den (r.a.) rivayet edilen sahih hadiste Peygamberimiz (s.a.s.) şöyle buyurmuştur: "Yatağına girdiğinde Âyetü'l-Kürsî'yi okursan, Allah tarafından korunursun ve sabaha kadar sana şeytan yaklaşamaz." (Buhârî, Vekâle 10)

اَللّٰهُ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ اَلْحَيُّ الْقَيُّومُۚ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌۜ لَهُ مَا فِي السَّمٰوَاتِ وَمَا فِي الْاَرْضِۜ مَنْ ذَا الَّذٖي يَشْفَعُ عِنْدَهُٓ اِلَّا بِاِذْنِهٖۜ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدٖيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْۚ وَلَا يُحٖيطُونَ بِشَيْءٍ مِنْ عِلْمِهٖٓ اِلَّا بِمَا شَٓاءَۚ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضَۚ وَلَا يَؤُۧدُهُ حِفْظُهُمَاۚ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظٖيمُ

Okunuşu: "Allâhü lâ ilâhe illâ hüve'l-hayyü'l-kayyûm. Lâ te'huzühû sinetün ve lâ nevm. Lehû mâ fi's-semâvâti ve mâ fi'l-ard. Men ze'llezî yeşfeu indehû illâ bi-iznih. Ya'lemü mâ beyne eydîhim ve mâ halfehüm, ve lâ yühîtûne bi-şey'in min ilmihî illâ bimâ şâe. Vesia kürsiyyühü's-semâvâti ve'l-ard, ve lâ yeûdühû hıfzuhümâ, ve hüve'l-aliyyü'l-azîm."

"Allah, kendisinden başka hiçbir ilâh bulunmayandır. O, diridir, her şeyin varlığı O'na bağlıdır. O'nu ne bir uyuklama tutar ne de bir uyku. Göklerdeki ve yerdeki her şey O'nundur. İzni olmadan O'nun katında kim şefaat edebilir? O, kullarının önlerindekini de arkalarındakini de bilir. Onlar, O'nun dilediği kadarından başka ilminden hiçbir şeyi kavrayamazlar. O'nun kürsüsü gökleri ve yeri kaplamıştır. Onları koruyup gözetmek O'na ağır gelmez. O, yücedir, büyüktür." (Bakara, 255)

2. İhlâs, Felâk ve Nâs Sûreleri

Hz. Âişe (r.a.) Peygamberimizin (s.a.s.) gece âdetini şöyle anlatır: "Resûlullah (s.a.s.) her gece yatağına girdiğinde ellerini birleştirir, içlerine İhlâs, Felâk ve Nâs sûrelerini okuyup üfler, sonra elleriyle vücudunun ulaşabildiği yerlerini sıvazlardı. Bunu üç defa tekrarlardı." (Buhârî, Fedâilü'l-Kur'ân 14)

Bu üç sûre, kısalıkları sebebiyle kolayca ezberlenir ve her gece uygulanabilir. İçtenlikle okunduğunda hem nazardan ve kötülüklerden korunmaya hem de kalbin yatışmasına vesile olur. Küçük çocuklara da öğretilmesi pek güzel bir alışkanlıktır.

3. Yatağa Girince Okunan Dua

Huzeyfe'den (r.a.) gelen rivayete göre Peygamberimiz (s.a.s.) yatağına girince şu duayı okurdu:

بِاسْمِكَ اللّٰهُمَّ اَمُوتُ وَاَحْيَا

Okunuşu: "Bismike'llâhümme emûtü ve ahyâ."

"Allah'ım! Senin isminle ölür (uyur) ve dirilirim (uyanırım)." (Buhârî, Daavât 7)

Bu kısacık cümle, uykuyu Allah'ın adıyla teslim almanın en sade ifadesidir. Hem ezberlenmesi kolaydır hem de insana, her uykunun aslında Rabbine bir teslimiyet olduğunu hatırlatır.

4. Teslimiyet ve Sığınma Duası

Berâ b. Âzib'den (r.a.) rivayet edildiğine göre Peygamber Efendimiz (s.a.s.), yatağa abdestli ve sağ yan üzere girip şu duayı okumayı tavsiye etmiş ve "Eğer o gece ölürsen fıtrat üzere ölürsün" buyurmuştur:

اَللّٰهُمَّ اَسْلَمْتُ نَفْسٖي اِلَيْكَ وَفَوَّضْتُ اَمْرٖٓي اِلَيْكَ وَاَلْجَأْتُ ظَهْرٖي اِلَيْكَ رَغْبَةً وَرَهْبَةً اِلَيْكَ لَا مَلْجَاَ وَلَا مَنْجَا مِنْكَ اِلَّا اِلَيْكَ اٰمَنْتُ بِكِتَابِكَ الَّذٖٓي اَنْزَلْتَ وَبِنَبِيِّكَ الَّذٖٓي اَرْسَلْتَ

Okunuşu: "Allâhümme eslemtü nefsî ileyke, ve fevvadtü emrî ileyke, ve elce'tü zahrî ileyke, rağbeten ve rehbeten ileyke. Lâ melcee ve lâ mencâ minke illâ ileyke. Âmentü bi-kitâbike'llezî enzelte ve bi-nebiyyike'llezî erselte."

"Allah'ım! Kendimi sana teslim ettim, işimi sana havale ettim, sırtımı sana dayadım; rahmetini umarak, azabından korkarak. Senden kaçıp sığınılacak, senin elinden kurtulacak yer yoktur; ancak sana sığınılır. İndirdiğin kitabına ve gönderdiğin peygamberine iman ettim." (Buhârî, Vudû' 75; Müslim, Zikir 56)

5. Uyumadan Önce Tesbihat

Hz. Ali'den (r.a.) nakledildiğine göre Peygamberimiz (s.a.s.), yatağa girerken otuz üç defa "Sübhânallah", otuz üç defa "Elhamdülillah" ve otuz dört defa "Allâhüekber" demeyi tavsiye etmiştir. (Buhârî, Daavât 11; Müslim, Zikir 80) Bu zikir, yorgun bir bedeni dahi mânevî bir dinginlikle uykuya hazırlar. Dileyen, Mülk (Tebâreke) sûresini okumayı da gecelik âdet edinebilir; bu güzel alışkanlık kaynaklarda tavsiye edilmiştir.

Uyandığında Okunacak Dua

Sabah gözlerini açan kişi, yeniden hayata döndüğü için Rabbine hamdeder. Peygamberimiz (s.a.s.) uyanınca şöyle derdi:

اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذٖٓي اَحْيَانَا بَعْدَ مَا اَمَاتَنَا وَاِلَيْهِ النُّشُورُ

Okunuşu: "Elhamdü lillâhillezî ahyânâ ba'de mâ emâtenâ ve ileyhi'n-nüşûr."

"Bizi öldürdükten (uyuttuktan) sonra dirilten (uyandıran) Allah'a hamdolsun. Dönüş yalnız O'nadır." (Buhârî, Daavât 8)

Uyku ile İlgili Sünnetler

Dualar kadar, uykunun edebi de önemlidir. Peygamberimizin (s.a.s.) uygulamasından öğrendiğimiz birkaç güzel sünnet şöyledir: Yatağa abdestli girmek; sağ yan üzere uzanmak; sağ eli yanağın altına koymak. Bir hadiste, kişinin yatağına gireceği zaman onu silkeleyip temizlemesi de tavsiye edilmiştir (Buhârî, Daavât 13). Yatsı sonrası gereksiz yere geç saatlere kadar uyanık kalmamak da Efendimizin sevmediği bir hâl olarak nakledilir.

Bütün bunların özü tek bir cümlede toplanabilir: Geceye Allah'ın adıyla, temiz bir bedenle ve huzurlu bir kalple girmek. Böyle uykuya dalan kişi, en sıradan bir ihtiyacı bile ibadete çevirmiş olur.

Sıkça Sorulan Sorular

Uyumadan önce hangi dualar okunur?

Başta Âyetü'l-Kürsî olmak üzere İhlâs, Felâk ve Nâs sûreleri ile "Bismike Allâhümme emûtü ve ahyâ" duası okunur. Ayrıca teslimiyet duası ve 33-33-34 tesbihat da Peygamberimizin (s.a.s.) tavsiye ettiği gece zikirlerindendir.

Uyumadan önce Ayetel Kürsi okumanın fazileti nedir?

Sahih hadiste, yatağına girince Âyetü'l-Kürsî'yi okuyan kişinin Allah tarafından korunacağı ve sabaha kadar şeytanın ona yaklaşamayacağı bildirilmiştir (Buhârî, Vekâle 10). Bu yönüyle uyku öncesi en faziletli okumalardandır.

Uyumadan önce dua etmek farz mı?

Hayır, farz değildir; Peygamberimizin (s.a.s.) düzenli yaptığı güzel bir sünnettir. Yine de bu dualara devam etmek hem mânevî koruma hem de huzurlu bir uyku için çok kıymetlidir.

Nasıl yatmak sünnettir?

Abdestli olarak, sağ yan üzere uzanmak ve sağ eli yanağın altına koymak sünnettir. Yatağa girerken onu silkeleyip temizlemek de tavsiye edilen bir edeptir.

Korkuyla veya kâbusla uyananlar ne yapmalı?

Uyandığında Allah'a sığınmak, İhlâs-Felâk-Nâs sûrelerini okuyup üflemek ve Âyetü'l-Kürsî'yi tekrar okumak huzur verir. Bu okumalar, kalbe güven ve sükûnet kazandırır.