Vitir Namazı Nasıl Kılınır? Kunut Duaları, Okunuşu ve Anlamı
Vitir namazı, yatsıdan sonra kılınan üç rekâtlık bir gece namazıdır. Hanefî fıkhına göre vâcip hükmündedir ve günün son namazı olması istenir. İlk iki rekâtı diğer namazlar gibi kılınır; üçüncü rekâtta zammı sûreden sonra eller kaldırılıp tekbir alınır ve kunut duaları okunur.
Geceyi tek (vitir) bir namazla bitirmek, Peygamberimizin (s.a.s.) ömrü boyunca hiç terk etmediği bir âdetti. "Vitir" zaten "tek" demektir; rekât sayısının tek olması bundandır. Aşağıda önce kısa bir tanım, sonra rekât rekât kılınışı, ardından kunut dualarının Arapçası, okunuşu ve anlamını bulacaksınız. Kunut'u henüz ezberlemediyseniz onun yerine ne okuyabileceğinizi de ayrıca yazdık.
Vitir Namazı Nedir, Hükmü Nedir?
Vitir, yatsı namazından sonra kılınan ve gecenin en son namazı olması tavsiye edilen bir namazdır. Hanefî mezhebinde vâcip kabul edilir; yani farz kadar kesin olmamakla birlikte yapılması kuvvetle istenen, ihmal edilmemesi gereken bir ibadettir. Diğer üç büyük mezhepte (Şâfiî, Mâlikî, Hanbelî) ise vitir, müekked (kuvvetli) sünnet sayılır ve rekât sayısında daha geniş bir uygulama vardır. Yani mesele, "kılınsın mı" değil; her hâlükârda kılınması istenen bir namazdır, sadece bağlayıcılık derecesi mezheplere göre değişir.
Peygamberimiz (s.a.s.) bu namazın değerini şöyle anlatır: "Allah tektir, teki sever; ey Kur'an ehli, vitir namazını kılın." Yine bizden, gece kıldığımız namazların en sonunu vitir yapmamızı istemiştir (Buhârî, Vitr 4; Müslim, Salâtü'l-Müsâfirîn 151). Bu yüzden teheccüd kılmayı düşünen biri, vitri sona bırakıp gece kalktığında en son onu kılabilir.
كَانُوا قَلِيلًا مِنَ اللَّيْلِ مَا يَهْجَعُونَ وَبِالْأَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ
"Geceleri pek az uyurlardı. Seherlerde de bağışlanma dilerlerdi." (Zâriyât, 17-18)
Vitir ve kunut, işte bu âyette övülen hâlin küçük bir provasıdır: Günü, Allah'tan af dileyerek ve O'na sığınarak kapatmak.
Vitir Namazı Kaç Rekâttır, Ne Zaman Kılınır?
Hanefî uygulamasına göre vitir üç rekâttır ve tek selâmla, yani araya selâm vermeden kılınır. Vakti yatsı namazından sonra başlar, sabah namazı vaktine kadar sürer. En faziletlisi, gecenin sonunda kılabileceğine güvenen kişinin onu sona bırakması; bunu yapamayacağından korkan kişinin ise yatsının hemen ardından kılmasıdır.
Diğer mezheplerde rekât sayısı tek olmak şartıyla bir, üç, beş ya da daha fazla olabilir; üç rekât kılınırken araya selâm verme uygulaması da görülür. Hangi tarife göre kılarsanız kılın, esas olan gecenizi tek sayıda bir namazla bitirmektir. Bu yazıda, ülkemizde yaygın olan Hanefî kılınışını esas alıyoruz.
Vitir Namazı Nasıl Kılınır? (Adım Adım)
Önce niyet edilir: "Niyet ettim Allah rızası için vitir namazını kılmaya." Sonra "Allâhü ekber" diyerek namaza başlanır.
Birinci ve ikinci rekât
İlk iki rekât, tıpkı diğer namazların rekâtları gibidir. Sübhâneke okunur, Fâtiha ve ardından bir zammı sûre (Kur'an'dan kısa bir sûre veya en az üç âyet) okunur, rükû ve secdeler yapılır. İkinci rekâtın sonunda oturulur ve sadece "Ettehiyyâtü" okunarak üçüncü rekâta kalkılır.
Üçüncü rekât ve kunut
Üçüncü rekâtta yine Fâtiha ve bir zammı sûre okunur. İşte farklı olan kısım burada başlar: Zammı sûre bittikten sonra rükûya gitmeden, eller kulak hizasına kaldırılıp "Allâhü ekber" denir ve eller tekrar bağlanır. Ardından kunut duaları okunur. Kunut bitince tekbir alınıp rükûya inilir, secdeler yapılır ve son oturuşta "Ettehiyyâtü", "Allâhümme salli", "Allâhümme bârik" ile "Rabbenâ âtinâ" okunarak iki yana selâm verilir.
Kunut Duaları: Okunuşu ve Anlamı
Üçüncü rekâtta sırasıyla iki kunut duası okunur. Önce Arapçasını, sonra okunuşunu ve mealini veriyoruz.
1. Kunut Duası
اللَّهُمَّ إِنَّا نَسْتَعِينُكَ وَنَسْتَغْفِرُكَ وَنَسْتَهْدِيكَ وَنُؤْمِنُ بِكَ وَنَتُوبُ إِلَيْكَ وَنَتَوَكَّلُ عَلَيْكَ وَنُثْنِي عَلَيْكَ الْخَيْرَ كُلَّهُ نَشْكُرُكَ وَلَا نَكْفُرُكَ وَنَخْلَعُ وَنَتْرُكُ مَنْ يَفْجُرُكَ
Okunuşu: "Allâhümme innâ neste'înüke ve nestağfirüke ve nestehdîke ve nü'minü bike ve netûbü ileyke ve netevekkelü aleyke ve nüsnî aleyke'l-hayra küllehû, neşkürüke ve lâ nekfürüke ve nahleu ve netrükü men yefcürük."
Anlamı: "Allah'ım! Yalnız Senden yardım ister, Senden bağışlanma diler, Senden doğru yola iletmeni isteriz. Sana inanır, Sana tövbe ederiz. Sana güvenip dayanırız. Bütün hayrı överek Seni anar, Sana şükrederiz; nankörlük etmeyiz. Sana isyanda direteni bırakır, ondan uzaklaşırız."
2. Kunut Duası
اللَّهُمَّ إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَلَكَ نُصَلِّي وَنَسْجُدُ وَإِلَيْكَ نَسْعَى وَنَحْفِدُ نَرْجُو رَحْمَتَكَ وَنَخْشَى عَذَابَكَ إِنَّ عَذَابَكَ بِالْكُفَّارِ مُلْحِقٌ
Okunuşu: "Allâhümme iyyâke na'büdü ve leke nüsallî ve nescüdü ve ileyke nes'â ve nahfidü, nercû rahmeteke ve nahşâ azâbeke, inne azâbeke bi'l-küffâri mülhik."
Anlamı: "Allah'ım! Yalnız Sana kulluk eder, yalnız Senin için namaz kılar ve secde ederiz. Sana koşar, Sana yöneliriz. Rahmetini umar, azabından korkarız. Şüphesiz Senin azabın kâfirlere ulaşacaktır."
Kunut Duasını Bilmeyenler Ne Okur?
Kunut dualarını henüz ezberlememiş biri, namazını boş bırakmasın. Bunun yerine kısa ve herkesin bildiği şu âyet-duayı üç kez okuyabilir:
رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ
"Rabbenâ âtinâ fi'd-dünyâ haseneten ve fi'l-âhireti haseneten ve kınâ azâbe'n-nâr" — "Rabbimiz! Bize dünyada da iyilik ver, ahirette de iyilik ver ve bizi ateş azabından koru." (Bakara, 201)
Bunu da bilmeyen "Allâhümme'ğfir lî" (Allah'ım, beni bağışla) gibi kısa bir niyazı tekrarlayabilir ya da üç kez "Rabbi'ğfir lî" diyebilir. Niyet, gönlü kunut makamında tutmaktır; zamanla asıl duaları öğrenmek esastır. Önemli olan, dili döndüğünce de olsa o anı boş geçmemektir.
Vitir ve Kunutta Sık Yapılan Hatalar
Kunut için elleri kaldırırken namazı bozacak şekilde fazla beklememek gerekir; tekbir alınır, eller bağlanır ve dua okunur. Kunut'u unutup doğrudan rükûya giden kişi, mezhep içi görüşlere göre sehiv secdesi yaparak namazını tamamlar. Bir başka yaygın yanlış, vitri yatsıdan ayrı bir vakit gibi düşünmektir; oysa vakti yatsıyla başlar. Telaşa gerek yok: Tarifi bir-iki kez uygulayan herkes kısa sürede alışır.
Sıkça Sorulan Sorular
Vitir namazı kaç rekâttır?
Hanefî mezhebine göre üç rekâttır ve tek selâmla kılınır. Diğer mezheplerde tek sayı olmak kaydıyla bir, üç ya da daha fazla rekât olarak kılınabilir.
Vitir namazı ne zaman kılınır?
Yatsı namazından sonra başlar, sabah namazı vaktine kadar sürer. Gece kalkabilen kişinin onu gecenin sonuna bırakması daha faziletlidir; kalkamayacağından endişe eden ise yatsının ardından kılar.
Kunut duasını bilmeyen ne okur?
Kunut dualarını ezberlememiş kişi, üçüncü rekâtta tekbirden sonra "Rabbenâ âtinâ fi'd-dünyâ haseneten…" (Bakara, 201) âyetini ya da "Rabbi'ğfir lî" gibi kısa bir niyazı okuyabilir. Bu arada asıl kunut dualarını öğrenmeye çalışır.
Vitir namazı kılmadan uyuyan ne yapar?
Vakti içinde kılamadan uyuyan kişi, hatırladığında onu kaza eder. Vâcip olduğu için ihmal edilmemesi, mümkün olan ilk fırsatta kılınması gerekir.
Teravih ile vitir aynı şey midir?
Hayır. Teravih yalnızca Ramazan'a mahsus bir sünnet namazıdır; vitir ise yıl boyu her gece yatsıdan sonra kılınır. Ramazan'da teravihten sonra vitir, çoğu yerde cemaatle kılınır.
Yorumlar