Duha Sûresi 1. Âyet Tefsiri — Zâdü'l-Mesîr fî İlmi't-Tefsîr
İbn Cevzî
93-DUHA SÛRESİ
Mekke’de inmiştir. 11 ayettir. Tamamı ittifakla Mekki’dir.
Müfessirler bu sûrenin vahyin bir müddet kesilmesinden sonra indiğinde müttefiktirler.
Sonra kesilme sebebinde üç görüş belirterek ihtilaf etmişlerdir:
Birincisi: Yahudiler Resûlüllah sallallahu aleyhi ve sellem’den Zülkarneyn’i, ashab-ı Kehf’i ve ruhu sordular; o da: Yarın size haber veririm, dedi, inşallah, dehledi. Bu nedenle ondan vahiy bir süre durakladı.
İkincisi: Çünkü bazı ashabı tam temizlenmemişlerdi. Biz de bu iki görüşü Meryem: 65’te açıklamıştık.
Üçüncüsü: Çünkü evinde bir köpek yavrusu vardı, bunu da Zeyd b. Eslem, demiştir.
Vahyin ne kadar durakladığı hakkındaki görüşleri de Meryem: 66’da zikretmiştik.
Buhârî ile Müslim, Sahihlerinde Cündeb’ten şöyle dediğini rivayet etmişlerdir:
Kureyş’ten bir kadın, Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem’e: Kanaatime göre şeytanın seni terk etti, dedi. Bunun üzerine:
"Yemin olsun, kuşluğa, sakinleştiği zaman geceye ki, Rabbin seni terk etmedi de (sana) darılmadı da” âyetlerini indirdi. 1
1 - Buhârî, Fedailü'l - Kur’ân, bab, 1; Müslim, Cihad ve Siyer, hadis no, 115; Ahmed, Müsned, 4/312.
Cündeb: Süfyan'ın oğludur, kadın da: Ebû Leheb'in karısı Ümmü Cemil'dir.
Bismillahirrahmanirrahim
1
Yemin olsun, kuşluğa,
"Kuşluk
"tan ne murat edildiğinde dört görüş vardır:
Birincisi: Gündüzün ışığıdır, bunu da Mücâhid, demiştir.
İkincisi: Gündüzün başıdır, bunu da Katâde, demiştir.
Üçüncüsü: Güneş hareket ettiği zaman gündüzün ilk saatleridir.
Bunu da Süddi ile Mukâtil, demişlerdir.
Dördüncüsü: Bütün gündüzdür, bunu da Ferrâ’, demiştir.