Talak Sûresi 1. Âyet Tefsiri — ed-Dürrü'l-Mensûr fi't-Tefsîri bi'l-Me'sûr
Celâleddin es-Suyûtî
TALÂK SÛRESİ
İbnu'd-Durays, Nehhâs, İbn Merdûye ve Beyhakî'nin bildirdiğine göre İbn Abbâs: "Talâk Sûresi, Medine'de inmiştir" dedi.
Abdurrezzâk Musannef’te ve Saîd b. Mansûr'un Tâvus'tan bildirdiğine göre Hazret-i Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem) Cuma namazında Cuma Sûresi ile Talâk Sûrelerini okudu.
1
"Ey peygamber! Kadınları boşamak istediğinizde, onları iddetlerini dikkate alarak boşayın ve iddeti sayın. Rabbiniz olan Allah'a karşı gelmekten sakının. Apaçık bir hayâsızlık yapmaları dışında onları evlerinden çıkarmayın, kendileri de çıkmasınlar. Bunlar Allah'ın sınırlarıdır. Kim Allah'ın sınırlarını aşarsa, şüphesiz kendine zulmetmiş olur. Bilemezsin, olur ki Allah, sonra yeni bir durum ortaya çıkarır."
İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre Enes der ki: Resûlüllah (sallallahü aleyhi ve sellem) eşi Hafsa'yı boşamış ve Hafsa ailesinin yanına gitmişti. Bunun üzerine Yüce Allah: "Ey peygamber! Kadınları boşamak istediğinizde, onları iddetlerini dikkate alarak boşayın..." âyetini indirdi. Burada Hazret-i Peygamber'e (sallallahü aleyhi ve sellem): "Onu geri döndür. O, oruç tutan, gece ibadetlerine kalkan ve Cennetteki eşlerinden biridir" denilmiştir.
İbnu'l-Münzir'in bildirdiğine göre İbn Şîrîn: "...Bilemezsin, olur ki Allah, sonra yeni bir durum ortaya çıkarır"' kelâmını açıklarken: "Bu âyet, Hafsa binti Amr hakkında inmiştir. Hazret-i Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem) onu bir defa boşayınca: "Ey peygamber! Kadınları boşamak istediğinizde, onları iddetlerini dikkate alarak boşayın ve iddeti sayın. Rabbiniz olan Allah'a karşı gelmekten sakının. Apaçık bir hayâsızlık yapmaları dışında onları evlerinden çıkarmayın, kendileri de çıkmasınlar. Bunlar Allah'ın sınırlarıdır. Kim Allah'ın sınırlarını aşarsa, şüphesiz kendine zulmetmiş olur. Bilemezsin, olur ki Allah, sonra yeni bir durum ortaya çıkarır" âyeti indi. Bunun üzerine Hazret-i Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem) onu geri döndürdü.
Hâkim'in bildirdiğine göre İbn Abbâs der ki: Abdu Yezid Ebu Rükâne eşi Ümmü Rükâne'yi boşadı ve Müzeyne'den bir kadınla evlendi. Bu kadın, Resûlüllah'a (sallallahü aleyhi ve sellem) gelip başından almış olduğu bir saçı göstererek: "Ya Resûlallah! Benim ondan istifadem ancak şu saç teli kadardır" dedi. O anda Resûlüllah'ı (sallallahü aleyhi ve sellem) bir hamiyyet (taassub) bastı. Resûlüllah (sallallahü aleyhi ve sellem) Rükâne'yi ve kardeşlerini çağırttı ve meclisinde bulunanlara (o iki çocuğu göstererek): "Bunların filan kişiden olduğunu görüyor musunuz?" diye sordu. Onlar da: "Evet" deyince, Resûlüllah (sallallahü aleyhi ve sellem) Abdu Yezîd'e: "Onu (Muzeyne'li eşini) boşa" buyurdu. O da isteneni yaptı. Sonra: "Sen onu (Ümmü Rükâne'yi) geri döndür" buyurdu. Abdu Yezîd: "Ya Resûlallah! Ben onu boşadım" deyince, Hazret-i Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem): "Biliyorum, sen onu geri döndür" buyurdu. Bunun üzerine: "Ey peygamber! Kadınları boşamak istediğinizde, onları iddetlerini dikkate alarak boşayın..." âyeti indi.
Zehebî der ki: Bu zayıf bir senettir ve (metnen) hatalı haberdir. Çünkü Abdu Yezîd İslam dönemine yetişememiştir.
İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre Mukâtil der ki: Bize bildirildiğine göre: "Ey peygamber! Kadınları boşamak istediğinizde, onları iddetlerini dikkate alarak boşayın..." âyeti Abdullah b. Amr b. el-Âs, Tufayl b. el-Hâris ve Amr b. Saîd b. el-Âs hakkında inmiştir.
İbn Merdûye'nin Ebu'z-Zübeyr vasıtasıyla bildirdiğine göre İbn Ömer, Hazret-i Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem) zamanında hanımını âdet halinde iken boşadı. Hazret-i Ömer, Resûlüllah'a (sallallahü aleyhi ve sellem) gidip durumu bildirince: "Ona, eşini geri döndürmesini, (hayızlıktan) temizlenene kadar yanında tutmasını ve bundan sonra isterse onu boşamasını söyle" buyurdu. Bunun üzerine Yüce Allah: (.....) kelâmını indirdi. İbnu'z-Zübeyr der ki: Ben, İbn Ömer'in bu âyeti bu şekilde okuduğunu işittim.
Mâlik, Şâfiî, Musannef’te Abdurrezzâk, Ahmed, Abd b. Humeyd, Buhârî, Müslim, Ebû Dâvud, Tirmizî, Nesâî, İbn Mâce, İbn Cerîr, İbnu'l-Münzir, Ebû Ya'la, İbn Merdûye ve Sünen'de Beyhakî'nin bildirdiğine göre İbn Ömer hanımını âdet halinde iken boşadı. Ömer bu durumu Resûlüllah'a (sallallahü aleyhi ve sellem) bildirince, Resûlüllah (sallallahü aleyhi ve sellem) öfkelendi ve: "Onu geri döndürsün ve temizlenene (âdetten kesilene) kadar beklesin. Temizlendikten sonra bir daha âdet görüp tekrar temizleninceye kadar yanında tutsun. O zamanda onu boşamak isterse ona yaklaşmadan önce temiz halinde iken boşasın. Bu, Allah'ın emretmiş olduğu doğrultuda boşama şeklidir" buyurdu ve: (.....) kelâmını okudu.
Musannef’te Abdurrezzâk, İbnu'l-Münzir, Hâkim ve İbn Merdûye'nin İbn Ömer'den bildirdiğine göre Resûlüllah (sallallahü aleyhi ve sellem) bu âyeti: (.....) şeklinde okumuştur.
Abdurrezzâk, Fedâil'de Ebû Ubeyd, Saîd b. Mansûr, Abd b. Humeyd, İbn Merdûye ve Beyhakî'nin bildirdiğine göre İbn Abbâs bu âyeti: (.....)şeklinde okurdu.
İbnu'l-Enbârî, Saîd b. Mansûr, Abd b. Humeyd, İbnu'l-Münzir, İbn Merdûye ve Beyhakî'nin bildirdiğine göre Mücâhid bu âyeti: (.....) şeklinde okurdu.
İbnu'l-Enbârî'nin bildirdiğine göre İbn Ömer bu âyeti: (.....) şeklinde okudu.
İbn Merdûye'nin İbn Ömer'den bildirdiğine göre Hazret-i Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem) bu âyeti: (.....) şeklinde okumuş ve: "Temizlendikten sonra onunla birleşmeden (boşayın)" buyurmuştur.
Abd b. Humeyd'in bildirdiğine göre İbn Ömer bu âyeti: (.....) şeklinde okumuş ve: "Onunla birleşmeden temiz halinde iken (boşayın)" demiştir.
Abdurrezzâk, Abd b. Humeyd, Taberânî ve Beyhakî'nin bildirdiğine göre İbn Mes'ûd bu âyeti: (.....) şeklinde okumuş ve: "Onunla birleşmeden temiz iken (boşayın)" demiştir.
Abdurrezzâk, Abd b. Humeyd, İbnu'l-Münzir, Taberânî, Beyhakî ve İbn Merdûye'nin bildirdiğine göre İbn Mes'ûd: "Kim sünnete uyarak Allah'ın emretmiş olduğu şekilde hanımını boşamak isterse, hanımı âdetten temizlendikten sonra onunla birleşmeden önce temiz halinde iken boşasın" demiştir.
Saîd b. Mansûr, Abd b. Humeyd, İbn Cerîr, İbnu'l-Münzir, İbn Ebî…