Enfal Sûresi 1. Âyet Tefsiri — ed-Dürrü'l-Mensûr fi't-Tefsîri bi'l-Me'sûr
Celâleddin es-Suyûtî
ENFÂL SÛRESİ
Nehhâs, Nâsih'de, Ebu'ş-Şeyh ve İbn Merdûye'nin bildirdiğine göre İbn Abbâs:
“Enfâl Sûresi, Medine'de nazil oldu" demiştir.
İbn Merdûye'nin bildirdiğine göre Abdullah b. ez-Zübeyr:
“Enfâl Sûresi, Medine'de nazil oldu" demiştir.
İbn Merdûye'nin bildirdiğine göre Zeyd b. Sabit:
“Enfâl Sûresi, Medine'de nazil oldu" demiştir:
Saîd b. Mansûr, Buhârî, İbnu'l-Münzir, Ebu'ş-Şeyh ve İbn Merdûye, Saîd b. Cübeyr'den bildirir:
“İbn Abbâs'a Enfâl Sûresi'ni sorduğumda:
“Sedir savaşında nazil oldu" dedi." Başka bir lafızda İbn Abbâs:
“Bu sûre Bedir Sûresi'dir" demiştir.
Taberânfnin sahîh bir senedle Ebû Eyyûb'den bildirdiğine göre Hazret-i Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem) akşam namazında Enfâl Sûresi'ni okurdu.
Taberânî'nin Zeyd b. Sâbit'ten bildirdiğine göre Hazret-i Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem) akşam namazının iki rekatında Enfâl Sûresi'ni okurdu.
1
"Sana ganimetler hakkında soruyorlar. De kî: «Ganimetler, Allah'a ve Resulüne aittir. O hâlde, eğer müminler iseniz Allah'a karşı gelmekten sakının, aranızı düzeltin, Allah ve Resûlüne itaat edin.»"
İbn Ebî Şeybe, Ahmed, İbn Cerîr ve İbn Merdûye, Sa'd b. Ebî Vakkâs'tan bildirir: Bedir savaşında kardeşim Umeyr öldürüldü. Ben de müşriklerden Saîd b. el-Âs'ı öldürdüm ve Zül-Kuteyfe denilen kılıcını aldım. Bu kılıçla birlikte Hazret-i Peygamber'e (sallallahü aleyhi ve sellem) gittiğimde bana:
“Kılıcı götürüp ganimet mallarının içine koy" buyurdu. Kılıcı ganimet mallarının içine koymaya giderken kardeşimin öldürülmesi ve ele geçirdiğim bu kılıcın benden alınmasından dolayı içimde büyük bir sıkıntı vardı. Ancak çok geçmedi Enfâl Sûresi nazil oldu. Bunun üzerine Resûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem) bana:
“Git ve o kılıcım al" buyurdu.
Ahmed, Ebû Dâvud, Tirmizî, Nesâî, İbn Cerîr, İbnu'l-Münzir, İbn Ebî Hâtim, Ebû Nuaym, Hilye'de, İbn Merdûye, Hâkim ve Beyhakî, Saîd'den bildirir: Bedir savaşından sonra Allah Resûlü'ne:
“Yâ Resûlallah! Bugün Yüce Allah müşriklerden yana içimi rahatlattı. Onlardan elde ettiğim bu kılıcı da bana ver" dedim. Ancak Allah Resulü:
“Bu kılıç ne senin ne de benimdir. Onu ganimet mallarının içine koy" karşılığını verdi. Bunun üzerine kılıcı götürüp ganimet mallarına koydum. Döndükten sonra içimden:
“Belki de bu kılıç savaşta benim kadar sıkıntı çekmemiş birine verilecektir" dedim. Böyle düşünürken arkamdan biri (Resûlullah) bana seslendi. "Hakkımda bir şeyler mi nazil oldu?" diye sorduğumda:
“Bu kılıcı benden istediğinde benim olmadığı için sana vermedim. Ancak şimdi sana bağışlandı. Artık senindir; alabilirsin" karşılığını verdi. Sonrasında Yüce Allah:
“Sana ganimetler hakkında soruyorlar. De ki:
“'Ganimetler, Allah'a ve Resûlüne aittir..."âyetini indirdi.
İbnu'l-Münzir ve İbn Merdûye, Sa'd b. Ebî Vakkâs'tan bildirir:
“Benim hakkımda ana babaya iyilik, enfal, malda üçtebirlik vasiyet ve içkinin haram kılınması olmak üzere dört âyet nazil oldu."
Tayâlisî, Buhârî, el-Edebu'l-Müfred'de, Müslim, Nehhâs, Nâsih'de, İbn Merdûye ve Beyhakî, Şuab'da Sa'd b. Ebî Vakkâs'tan bildirir: Yüce Allah'ın Kitâb'ındaki dört âyet benim hakkımda nazil olmuştur. İlki, Muhammed'den (sallallahü aleyhi ve sellem) ayrılmadığım sürece annem yememe ve içmemeye yemin etmişti. Bunun üzerine:
“Eğer, hakkında hiçbir bilgi sahibi olmadığın bir şeyi bana ortak koşman için seninle uğraşırlarsa, onlara itaat etme. Fakat dünyada onlarla iyi geçin..." âyeti nazil oldu. İkincisi, savaş sonrasında beğendiğim bir kılıcı almış ve:
“Yâ Resûlallah! Bu kılıcı bana hibe et" demiştim. Bunun üzerine:
“Sana ganimetler hakkında soruyorlar. De ki:
“Ganimetler, Allah'a ve Resûlüne aittir..." âyeti nazil oldu. Üçüncüsünde hasta olmuştum. Resûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem) ziyaretime geldiğinde:
“Yâ Resûlallah! Malımı taksim etmek istiyorum. Onun için malın yarısını vasiyet edeyim mi?" dedim. Allah Resûlü (sallallahü aleyhi ve sellem):
“Hayır!" karşılığını verdi. "Üçte birini vasiyet edeyim mi?" diye sorduğumda ise sustu ve herhangi bir cevap vermedi. Bu olaydan sonra da vasiyette üçte birlik oran geçerli oldu. Dördüncüsü ise Ensâr'dan bir toplulukla içki içmiştim. İçlerinden biri sarhoş haliyle devenin çene kemiğini aldı ve bana vurup burnumu kırdı. Hazret-i Peygamber'e (sallallahü aleyhi ve sellem) gelip durumu bildirdiğimde içkiyi yasaklayan âyet nazil oldu.
Abd b. Humeyd, Nehhâs, Ebu'ş-Şeyh ve İbn Merdûye, Sa'd'dan bildirir: Resûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem) savaş sonrası çok miktarda ganimet elde etti. Ganimet malları içinde gördüğüm bir kılıcı alıp Allah Resûlü'ne geldim ve:
“Savaşta neler yaptığımı gördün. Onun için bu kılıcı bana hediye olarak ver" dedim. Ancak Allah Resûlü (sallallahü aleyhi ve sellem):
“O kılıcı nereden aldıysan geri yerine koy" karşılığını verdi. Bu sözü üzerine kılıcı ganimet mallarına koymak üzere geri döndüm. Ancak tam koymak üzereyken nefsim bana izin vermedi ve bir daha dönüp:
“Bu kılıcı bana ver" dedim. Allah Resûlü bu defa daha yüksek bir sesle:
“O kılıcı nereden aldıysan geri yerine koy" karşılığını verdi.
Ardından da:
“Sana ganimetler hakkında soruyorlar. De ki:
“Ganimetler, Allah'a ve Resûlüne aittir. âyeti nazil oldu.
İbn Merdûye, Sa'd'dan bildirir:
“Bedir savaşında Resûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem) bana ganimet mallarından olan bir kılıcı hediye olarak verdi. Ganimet malları konusundaki âyet de benim hakkımda nazil oldu."
Tayâlisî ve Ebû Nuaym, el-Ma'rife'de Mus'ab b. Sa'd vasıtasıyla Sa'd'dan bildirir: Bedir savaşında müşriklerden bir kılıç ele geçirdim. Savaş sonrası Hazret-i Peygamber'e (sallallahü aleyhi ve sellem) gelip:
“Bu kılıcı bana hediye olarak ver" dedim. Ancak Allah Resûlü (sallallahü aleyhi ve sellem):
“O kılıcı nereden aldıysan geri yerine koy" karşılığını verdi. Bunun üzerine:
“Sana ganimetler hakkında soruyorlar. De ki:
“Ganimetler, Allah'a ve Resulüne; aittir.." âyeti nazil oldu.
Abdullah'ın (İbn Mes'üd) kıraatinde bu âyet: (.....) şeklindedir.
Ahmed, Abd b. Hurneyd, İbn Cerîr, Ebu'ş-Şeyh, Hâkim, İbn Merdûye ve Beyhakî, Sünen'de Ebû…